ضمن آنكه در جنوب عربستان يعنى يمن هم حضور داشتند . بر اثر اين تحولات مسلمانان از جانب ايرانيان احساس خطر نمودند ، لذا پيغمبر به آنان توصيه كرد به خارج از عربستان و مشخصا به حبشه مهاجرت كنند . « 1 »
طبق نظر عرفان شهيد خطر ايرانيان براى مسلمانان فقط در مرزها نبود ، بلكه در مكه نيز همين احساس خطر وجود داشت ؛ چنان كه در قرآن آمده است :
وَ اذْكُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ تَخافُونَ أَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ
« 2 » كه در اينجا منظور از « الناس » به نظر عرفان شهيد ، ايرانيانى هستند كه اين تفسير از ابن عباس نيز روايت شده است . « 3 »
عرفان شهيد در ادامه مىافزايد : مهاجرت دوّم مسلمانان به حبشه ، نتيجهء ادامهء فتوحات ايران در سينا و مصر بعد از تصرف فلسطين بود . پس هر دو مهاجرت در نتيجهء ترس از ايرانيان بوده است . « 4 »
پيداست كه اين نظريه ، خالى از اغراق نيست و خطر ايرانيان را بر مسلمين بزرگتر از آنچه فى الواقع بوده است مىنماياند . جامعهء مسلمانان در آن موقع ، عدهء بسيار كمى را شامل مىشد كه به هر صورت نمىتوانست جلب توجه امپراتورى ساسانى را بنمايد كه بر مسلمانان لازم آيد براى رهايى از خطر آن بينديشند ، هرگاه از باب جدل بپذيريم كه اسلام آوردن عمر بعد از مهاجرت اول مسلمين بوده تعداد مسلمانان بر حسب منابع مورد اطمينان در آن موقع چهلواند مرد و يازده زن بوده است . « 5 » آيا اين
هامش
( 1 ) .Irfan Shahid , pp 23 - 33 .( 2 ) . انفال ، 26 .
( 3 ) . همان ، ص 33 .
( 4 ) . همان ، ص 33 .
( 5 ) . ابن اسحاق : السير و المغازى ، ص 184 بدون اسناد ؛ ابن هشام : السيرة النبوية ، 1 / 368 ، به نقل از ابن اسحاق قريب چهل تن از زن و مرد ؛ ابن سعد : الطبقات الكبرى ، 3 / 269 چهل و پنج مرد و يازده زن .