صحابه با ايشان هر چه مقدور شد كردند و هيچ ابقاء نكردند .
مأمونى گويد چون على عليه السّلام عمار را كشته ديد گفت : رحم اللّه عمارا يوم قتل ، رحم اللّه عمارا يوم يبعث ، رحم اللّه عمارا يوم يسئل ، فو اللّه لقد رأيت عمار بن ياسر و ما يذكر من اصحاب النبى صلّى اللّه عليه و آله ثلثا الا كان رابعا و لا اربع الا كان خامسا ، ثم قال ان عمارا وجبت له الجنة ، فلقد قيل له مع الحق و الحق معه كان الحق يدور معه حيث ما دار ، فقاتل عمار فى النار و سالب عمار فى النار « 1 » . رحمت كناد خداى عمار را روزى كه كشته شد رحمت كناد خداى عمار را روزى كه برانگيخته شد رحمت كناد خداى عمار را روزى كه سؤال شود قسم به خدا هرآينه ديدم عمار بن ياسر را چنان كه مذكور از اصحاب پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله است سه كس مگر آنكه او چهارم باشد و نه چهار كس مگر آنكه او پنجم باشد بازگفت بدرستى كه عمار را واجب شد بهشت پس هرآينه گفته شده در حق او كه با حق است و حق با اوست مىگردد با او حق هركجا كه مىگردد پس كشنده عمار در آتش باشد و غارف كنندهء عمار در آتش پس در پيش آمد و نماز بر عمار كرد با جملهء صحابه و بر آن وجه كه وصيت كرده بوده به خاك دفن كردند او را ، حجاج بن عربة انصارى گويد :
لليوم لعظم الهم ارقنى * و هاج حربى ابو اليقطان عمار
اهوى له ابن جوى فى فوارسه * من السلون فى اهيجاء اعصار
فاختل صدر ابى اليقطان مفترضا * بالرمح قد وجبت فيه له النار
كانت علامة بغى القوم مقتله * ما فيه شك و لا ما فيه انكار
قال النبى ليقتلك شر ذمة * سبط لحومهم بالبغى فجار
و در جملهء شام و عراق مشهور است حديث « سيقتلك الباغية لعمار » لشكر شام از حرب بازايستادند چون بشنيدند كه عمار كشته شد عمرو عاص پيش معاويه آمد از براى تنبيه او و گفت « قتل عمار » تا باشد كه معاويه از آن حرب بازايستد و حديث رسول را به ياد آورد . معاويه گفت : انما قتل الذي جاء به . او را كسى كشته كه آورده اگر على عليه السّلام او را نياوردى ما نمىكشتيم .
عبد اللّه بن عمرو عاص بر در خيمه ايستاده بود و آواز برآورد و گفت : فحمزة بن عبد المطلب يوم احد ما قتله الوحشى ، و انما قتله النبى . پس حمزة بن عبد المطلب را در
هامش
( 1 ) - فتوح ابن اعثم 3 / 157 .