فعاليّت و صبر بيشترى نياز داشت . در ضمن شرايط فصلى و امكانات ارتش اسلام ، توقف بيش از اين اندازه را در منطقهء طائف اجازه نمىداد ، زيرا :
اولا ، در طى اين مدت محاصره ، سيزده نفر از مسلمانان كشته شده بود كه هفت نفر آنان از قريش و چهار نفر از انصار و يك نفر از قبيلهء ديگر بود . گروهى نيز در وادى حنين ، بر اثر حملهء مكارانهء دشمن و گسيختن نظم سپاه از بين رفته بودند كه متأسفانه نام و شمارهء آنان در سيرهها ضبط نشده است . به همين دليل نوعى خستگى در روحيهء سپاه اسلام مشاهده مىشد .
ثانيا ، ماه شوال سپرى شده و ماه ذى القعده فرا مىرسيد كه جنگ در آن از نظر ملت عرب حرام بود . اسلام هم بعدها اين سنت صالح را تحكيم نمود . « 1 » از اين رو ، براى حفظ اين سنت لازم بود كه هرچه زودتر محاصره برچيده شود تا عرب ثقيف ، پيامبر را به مخالفت با سنت صالح متهم نسازند .
از اين گذشته ، مراسم حج نزديك بود و نظارت بر مراسم حج در آن سال بر عهدهء مسلمانان بود ، زيرا پيش از آن ، تمام مراسم حج زير نظر مشركان مكه اداره مىشد .
موسم حج كه پديدآورندهء يك اجتماع با شكوه و انبوهى از مردم عربستان است ، بهترين فصل براى تبليغ اسلام و بيان حقيقت آيين توحيد بود . پيامبر بايد از اين فرصت كه براى نخستين بار به دست او افتاده ، حد اكثر استفاده را بكند و فكرش را متوجه مسائل ديگرى سازد كه به مراتب بالاتر از فتح يك قلعهء دور افتاده است . با در نظر گرفتن اين شرايط ، پيامبر محاصرهء طائف را ترك گفت و همراه سپاهيان خود به « جعرّانه » كه محل حفاظت غنايم جنگى و اسيران بود ، حركت كرد .
هامش
( 1 ) . شاهد اين گفتار اين است كه پيامبر در پنجم ماه شوال ، مكه را ترك گفته و مدت محاصره حدود بيست روز بوده ، و باقىماندهء ماه كه پنج روز است در راهپيمايى و نبرد حنين صرف شده است . و اينكه گفته شد كه مدت محاصره بيست روز بوده ، مطابق روايتى است كه ابن هشام نقل كرده ، ولى ابن سعد ، در الطبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 158 ، مدت محاصره را چهل روز ضبط كرده است .