گفت : نظر سران قريش اين است كه امسال از اين نقطه به مدينه بازگرديد و انجام مراسم عمره را به سال آينده موكول كنيد . مسلمانان مىتوانند سال آينده مانند تمام طوايف عرب در مراسم حج شركت كنند ، مشروط بر اينكه بيش از سه روز در مكه نمانند و سلاحى جز سلاح مسافر همراه نداشته باشند .
مذاكرهء سهيل با پيامبر سبب شد كه يك قرارداد كلى و وسيعى ميان مسلمانان و قريش بسته شود . او در شرايط و خصوصيات پيمان ، فوق العاده سختگيرى مىكرد .
گاهى كار به جايى مىرسيد كه نزديك بود رشتهء مذاكرهء صلح قطع شود ، ولى از آنجا كه طرفين به صلح و مسالمت علاقهمند بودند ، دو مرتبه رشته سخن را به دست گرفته و در خصوص آن سخن مىگفتند .
مذاكرات هر دو نفر ، با تمام سختگيرىهاى « سهيل » به پايان رسيد و قرار شد مواد آن در دو نسخه تنظيم گردد و به امضاى طرفين برسد .
بنا به نوشتهء عموم سيرهنويسان ، پيامبر على را خواست و دستور داد كه پيمان صلح را به شرح زير بنويسد :
پيامبر به امير مؤمنان فرمود : بنويس « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم » و على نوشت .
سهيل گفت : من با اين جمله آشنايى ندارم و « رحمان » « رحيم » را نمىشناسم .
بنويس باسمك اللهم ؛ يعنى به نام تو اى خداوند .
پيامبر موافقت كرد به ترتيبى كه سهيل مىگويد ، نوشته شود و على نيز آن را نوشت . سپس پيامبر به على دستور داد كه بنويسد :
« هذا ما صالح عليه محمد رسول اللّه » ؛ يعنى اين پيمانى است كه محمد ، پيامبر خدا با سهيل نمايندهء قريش بست .
سهيل گفت : ما رسالت و نبوت تو را به رسميت نمىشناسيم . اگر معترف به رسالت و نبوت تو بوديم ، هرگز با تو در جنگ وارد نمىشديم . بايد نام خود و پدرت را بنويسى و اين لقب را از متن پيمان بردارى .
در اين مورد برخى از مسلمانان راضى نبودند كه پيامبر تا اين حد تسليم خواسته
فروغ ابديت تجزيه و تحليل كاملى از زندگى پيامبر اكرم ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 677
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٦٧٧