گذاردهاند . « 1 » وى بدون اينكه وارد غار شود ، برگشت و گفت : تارهايى در دهانهء غار هست و حكايت از آن دارد كه كسى آنجا نيست . اين فعاليّت ، سه شبانه روز ادامه داشت و پس از سه روز تلاش جملگى مأيوس شدند و از فعاليّت دست برداشتند .
جانبازى در راه حقيقت
نكتهء مهم در اين صفحهء تاريك ، همان جانبازى على عليه السّلام در راه حقيقت است و آن از اوصاف مردانى است كه عاشق و دل دادهء آن باشند . كسانى كه از جان و مال و شخصيت مىگذرند و تمام سرمايههاى معنوى و مادى خود را در طريق احياى حقيقت به كار مىبرند ؛ در صفوف عاشقان حقايق ، قرار مىگيرند . كمال و سعادتى را كه در هدف خود مىبينند ، سبب مىشود كه از زندگى موقت دست بشويند و به زندگانى ابدى بپيوندند .
خوابيدن على عليه السّلام در بستر پيامبر ، در آن شب پرغوغا ، نمونه بارزى از اين عشق به حقيقت است . محركى براى اين عمل پرخطر ، جز عشق به بقاى اسلام - كه متضمن سعادت جامعه است - چيز ديگرى نبوده است .
اين نوع جانبازى ، به اندازهاى ارزش داشت كه خداوند جهان در قرآن ، آن را ستوده و جانبازى در راه كسب رضايت الهى ناميده است و اين آيه به نقل بسيارى از مفسران در اين مورد نازل شده است :
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ
« 2 » ؛ برخى از مردم با خدا معامله نموده و جان خود را براى رضايت خدا ، از دست مىدهند ، خدا به بندگان خود مهربان است .
فضيلت و اهميت اين عمل باعث شده است كه دانشمندان بزرگ اسلام آن را يكى
هامش
( 1 ) . الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 229 . اين كرامت را عموم سيرهنويسان در اينجا نقل كردهاند و نظر به بحثهايى كه پيرامون معجزه ، در سرگذشت ابرهه نمودهايم ؛ نبايد بىجهت اين سلسله از كرامات را تأويل و يا تحريف كنيم .
( 2 ) . بقره ( 2 ) آيه 207 .