قصر ابن زياد به محاصره در آمد .
ابن زياد ، سران شهر را گرد آورد و آنان را با تهديد و تطميع ، مطيع خويش ساخت . با ايجاد جوّ رعب و وحشت و دستگيريها ، بيم و هراس بر مردم سايه افكند و از دور مسلم پراكنده شدند . مسلم بن عقيل در كوفه ، تنها و غريب و بىپناه ماند . شب به خانهء طوعه رفت . جايگاه او براى ابن زياد معلوم شد . نيروهايى فرستاد ، مسلم از خانه بيرون آمد و در كوچهها و ميدان شهر ، يك تنه با سربازان ابن زياد جنگيد تا آنكه گرفتار شد . او را به قصر ابن زياد بردند . پس از گفتگوهاى تندى كه ردّ و بدل شد ، به دستور ابن زياد ، او را بالاى قصر برده ، سر از بدنش جدا كردند و پيكرش را به زير افكندند . « 1 » سر مسلم را همراه سر هانى نزد يزيد فرستادند . شهادت مسلم بن عقيل ، روز هشتم ذيحجه سال 60 ( روز عرفه ) بود . قبر مسلم در كوفه است . و در سال 1282 قمرى گنبدش كاشى و ضريحش از نقره شد و اطراف ضريح ، مجلّل و آينه كارى گشت . محدّث قمى پس از ذكر اعمال مسجد جامع كوفه ، نماز و زيارتنامهاى براى حضرت مسلم نقل كرده است . با اين شروع :
« الحمد للّه الملك الحقّ المبين . . . » « 2 »
- هانى بن عروه ، طوعه
مسلم بن عوسجهء اسدى
اولين شهيد عاشورا كه در حملهء نخست به شهادت رسيد . پيرمردى بزرگوار از طايفهء بنى اسد و از چهرههاى درخشان كوفه و هواداران اهل بيت « ع » بود . از اصحاب پيامبر « ص » و مسلمانان با سابقه به شمار مىرفت و از آن حضرت روايت هم كرده است . پارسا ، شجاع و سواركارى نامى بود و در فتوحات اسلامى شركت مىكرد و در همهء جنگهاى امير المؤمنين « ع » حضور داشت . در كوفه براى حسين بن على « ع » بيعت مىگرفت .
مسلم بن عقيل در برنامهء كوتاه مدّت نهضت ، او را در رأس عدّهاى از طايفهء مذحج و اسد قرار داد . « 3 » در نهضت مسلم ، نقش دريافت پول از هواداران و تهيّهء سلاح براى نهضت را بر عهده داشت . جاسوس « ابن زياد » ، به نام « معقل » از همين طريق به مخفيگاه مسلم پى برد .
هامش
( 1 ) - قضاياى نهضت او و بيعت مردم و شهادتش در بحار الأنوار ، ج 44 ، ص 340 به بعد آمده است ، نيز زندگينامهء او در كتاب « مبعوث الحسين » محمد على عابدين ، انتشارات جامعه مدرسين .
( 2 ) - مفاتيح الجنان ، ص 401 .
( 3 ) - انصار الحسين ، ص 93 .