مسعود بن حجّاج
از شهداى كربلا . وى و پسرش ( عبد الرحمن بن حجاج ) در حملهء اول به شهادت رسيدند . برخى گفتهاند اين دو همراه سپاه عمر سعد از كوفه بيرون آمده بودند ؛ ولى در كربلا به سوى حسين « ع » آمدند . نامشان در زيارت ناحيهء مقدّسه هم آمده است . « 1 »
مسلح
نام يكى از منزلگاههاى راه مكّه به عراق ، كه امام حسين « ع » از آن عبور كرده است .
مسلم بن عقبه
جنايتكارى كه در واقعهء حرّه ، به فرمان يزيد ، دست به كشتار مردم مدينه زد . واقعهء حرّه قيام عمومى مردم مدينه بر ضدّ امويان بود كه پس از حادثهء عاشورا به وقوع پيوست .
بعضى او را به خاطر كارهاى ننگينش ، « مسرف » و « مجرم » گفتهاند ، نه مسلم . « 2 » وى از سرداران معاويه و يزيد بود و زمان پيامبر را هم درك كرده بود . « 3 »
- واقعهء حرّه
مسلم بن عقيل
نمايندهء اعزامى سيد الشهدا از مكّه به كوفه براى بررسى اوضاع و بيعت گرفتن از مردم .
مسلم بن عقيل ، پسر عموى امام حسين « ع » و مورد وثوق وى بود . رشادت و جوانمردى او مشهور بود . در جنگ صفين ، در جناح راست لشكر على « ع » بود . امام حسين « ع » در پاسخ به دعوتنامههاى مكرّر شيعيان و سران كوفه ، نامهاى خطاب به آنان نوشت و مسلم بن عقيل را بعنوان « برادر ، پسر عمو و فرد مورد اطمينان خود » به آنان معرّفى كرد . مسلم در نيمهء شعبان از مكّه به كوفه رفت ، در كوفه به تلاش وسيعى براى دعوت مردم به بيعت با امام پرداخت . آن زمان والى كوفه نعمان بن بشير بود . حدود 18 هزار نفر با او به نفع امام بيعت كردند . در ايّام فعاليّت و قيام حماسى مسلم ، والى كوفه عوض شد و ابن زياد به ولايت كوفه و مقابله با حركت مسلم منصوب گشت . جايگاه مسلم در كوفه پنهان بود . ابن زياد به كمك جاسوسان محلّ اختفاى او را پيدا كرد و به دستگيرى ميزبانش كه « هانى » بود پرداخت . مسلم بن عقيل مجبور شد قيام خويش را پيش از موعد علنى كند .
هامش
( 1 ) - عنصر شجاعت ، ج 3 ، ص 12 .
( 2 ) - مروج الذهب ، ج 2 ، ص 69 .
( 3 ) - لغتنامه ، دهخدا ، به نقل از « الاعلام » و « حبيب السير » .