مىتوان بحث كرد :
تعريف و بيان ماهيت اين دو واجب الهى
مقدمه : در اين مقدمه مفردات موضوع را معنا مىكنيم . امر به معناى طلب فعل است از ديگران بر سبيل استعلا و از موضع قدرت .
نهى به معناى منع و زجر ديگران از فعلى است از موضع قدرت .
معروف عبارت است از هركارى كه عقلا و شرعا شايسته و مطلوب باشد چه واجب و چه مستحب .
منكر عبارت است از هر فعلى كه عقلا يا شرعا مبغوض و ناشايست باشد چه حرام و چه مكروه .
پس از اين مقدمه مىگوييم : امر به معروف در اصطلاح عبارت است از واداشتن ديگران بر امورى كه طاعت مولاست از قبيل امر به صلوة و صوم و . . . و نهى از منكر عبارت است از بازداشتن ديگران از انجام معاصى مولا و يا كارهايى كه مبغوض مولاست مثل منع از شرب خمر ، ظلم ، غيبت مؤمن و . . .
بيان ابعاد مختلفه امر به معروف و نهى از منكر
هريك از امر به معروف و نهى از منكر داراى مراتب و درجاتى هستند كه با تمكن از مرحلهء آسانتر نوبت به مرحلهء مشكلتر نرسيده و آن مرحله واجب نمىگردد و روى هم رفته هركدام داراى سه مرحله هستند :
1 . مرحلهء قلبى : بر هر مسلمانى واجب است كه در دل اراده كند انجام طاعات را هم نسبت به خود هم از ديگران و بر هر مسلمانى واجب است كه در قلب كراهت داشته باشد انجام معاصى را چه از خود و چه از ديگران ، اين مرحله امر به معروف و نهى از منكر ؛ چون قلبى است مشروط به شرطى نبوده و بلكه على الاطلاق واجب است .
2 . مرحلهء زبانى : بر هر مسلمانى واجب است كه ديگران را با قول و سخن امر به معروف و نهى از منكر نمايد ؛ يعنى اگر مىبيند مسلمانى اهل نماز و روزه و ساير واجبات نيست و يا مسامحه مىكند به او اعتراض كند كه چرا مسامحه دارى ؟ چرا