مقام محمود همانا مقام شفاعت است .
حديثى است مشهور از نبى اكرم كه حضرتش صلّى اللّه عليه و إله و سلّم فرمودند :
ادّخرت شفاعتى لأهل الكبائر من أمّتى ؛ « 1 »
شفاعت خود را براى اهل گناهان كبيره از امتم ذخيره كرده و تأخير انداختم .
پس اصل مطلب مورد اشكال نيست . انما الكلام در اين است كه چه گروهى مشمول شفاعت پيامبر و ائمه عليهم السّلام مىشوند ؟ در مسأله سه نظريه وجود دارد :
1 . گروهى به نام وعيديه كه در مسائل اعتقادى طرفدار سختگيرى هستند مىگويند : شفاعت مخصوص مؤمنينى است كه مستحق ثواب باشند نه از آن فاسقين و گناهكاران امت و حقيقت شفاعت هم عبارت است از طلب زيادى منافع براى مؤمنين كه خداوند رتبه و مقام آنها را در بهشت بالا برد اين گروه براى اثبات مدعاى خويش به آياتى چند از قرآن تمسك كردهاند كه عبارتاند از :
الف . قرآن مىگويد :
ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَ لا شَفِيعٍ يُطاعُ ؛
« 2 »
براى ستمگران نه يارى است و نه شفاعتگرى كه مورد اطاعت باشد .
كيفيت استدلال : خداوند متعال قبول شفاعت از ظالم را نفى كرده است ؛ يعنى فرموده ظالم مشمول شفاعت نيست و لا ريب در اين كه انسان فاسق و گناهكار ظالم است ؛ چون به نفس خويش ظلم كرده پس مشمول شفاعت نيست .
جواب ما : شفيع بر دو قسم است :
- شفيعى كه مطاع باشد ، يعنى اطاعت او بر خداوند واجب باشد ؛
- شفيعى مجاب ، يعنى شفيعى كه خداوند به لطف و كرم شفاعت او را مىپذيرد و اجابت مىكند .
آيهء شريفه مىگويد : در قيامت شفيع مطاع براى ظالمين نيست ، و اين حق است ؛
هامش
( 1 ) . بحار الأنوار ، ج 8 ، ص 30 .
( 2 ) . سورهء غافر ، آيه 18 .