در آيهاى ديگر ، خداوند گناهكاران را به بخشش خود اميدوار مىكند :
يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً .
« 1 »
بگو : « اى بندگان من - كه بر خويشتن زيادهروى روا داشتهايد - از رحمت خدا نوميد مشويد . در حقيقت ، خدا همهء گناهان را مىآمرزد ، كه او خود آمرزندهء مهربان است » .
خاتمه : مطلب مهم و قابل توجه مسأله خوف و رجاست كه اسلام انسان را نه صددرصد اميدوار مىكند كه تن به هر فسق و فجورى بدهد به اميد رحمت واسعهء الهى و نه صددرصد مىترساند و نااميد مىكند كه يك گناه كرد به كلى مأيوس شود و بگويد : آب كه از سر گذشت چه يك متر و چه صد متر . خير ، يأس از گناهان كبيره است ، بلكه اسلام انسان را ميان خوف و رجا نگاه مىدارد كه عامل تكامل است .
10 . شفاعت
دهمين مطلب در باب معاد دربارهء مسأله شفاعت است ، حقيقت شفاعت عبارت است از واسطه شدن در جهت ايصال منفعتى به ديگران و يا در جهت دفع ضرر از كسانى كه لايق شفاعت باشند ، دربارهء شفاعت از ابعاد مختلفه مىتوان بحث كرد ، ولى ما در محدودهء كتاب پيش مىرويم . اصل مسأله شفاعت از مسائل متفق عليها ميان شيعه و سنى است و بلكه در مكتب شيعه مىتوان گفت از ضروريات مذهب است و آيات و روايت بسيارى بر اين امر دلالت دارند كه ما به يك آيه و يك حديث قناعت مىكنيم .
قرآن كريم مىفرمايد :
وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً ؛
« 2 »
و پاسى از شب را زنده بدار ، تا براى تو [ به منزلهء ] نافلهاى باشد ، اميد كه پروردگارت تو را به مقامى ستوده برساند .
مرحوم طبرسى در مجمع البيان فرموده است : اجمع المفسرون بر اين كه مراد از
هامش
( 1 ) . سورهء زمر ، آيه 53 .
( 2 ) . سورهء اسراء ، آيه 79 .