ماند . و از قبيل اين آيه :
وَ مَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاؤُهُ جَهَنَّمُ خالِداً فِيها ،
و امثال اين آيات در قرآن بسيار است .
جواب ما : وقتى كه با دو برهان عقلى دوام اصحاب الكبائر در جهنم ابطال شد ناگزيرم اين ظواهر نقليه را توجيه كنيم به اين كه يا اين آيات تعميم نداشته و مختص به كافرى است كه از حدود الهى تجاوز كند و يا مؤمنى را عمدا بكشد و يا مراد از خلود دوام و ابديت نيست ، بلكه مراد مدت زمان طولانى مثلا سيصد يا هشتصد سال يا بيشتر و كمتر است .
دليل عقلى : اين كه قبلا در بحث ثواب و عقاب ثابت شد كه هريك از ثواب و عقاب بايد دائمى باشند و يجب الدوام .
جواب ما اين است كه دوام عقاب آرى ، ولى براى همگان نه ، بلكه دوام عقاب از آن كفار است نه از آن مؤمن صاحب كبيره .
6 . مسلمان صاحب صغيره : مشهور بر آناند كه خداوند گناهان صغيره را عفو كرده و ناديده مىگيرد .
7 . مسلمان مؤمن عادل : كسى كه هيچ گناهى نداشته ، بلكه تمام عمر را به اطاعت و انقياد گذرانده است . چنين كسى در قيامت اهل بهشت خواهد بود .
بهشتيان نيز داراى مراتب و درجاتى هستند كه بستگى به مقدار معرفت و عمل آنها دارد و بايد از كتب روايت و تفسير و عرفان جستجو كرد .
9 . عفو الهى
امت اسلامى متفقالقولاند بر اين كه خداوند متعال گناهان صغيره را حتى پيش از توبه هم مىبخشايد و مورد عفو قرار مىدهد و كسى را بر آنها مؤاخذه نمىكند . نيز همهء امت اسلامى بر آناند كه خداوند از گناهان كبيره هم پس از توبه يا شفاعت ، چشم مىپوشد . نيز جميع امت اسلامى بر آناند كه خداوند از شرك و كفر عفو و اغماض ندارد ؛ ولى سخن در اين است كه آيا خداوند از برخى گناهان كبيره بدون توبه غمض عين مىكند يا خير ؟