بهشت و جهنم باشيد و بدانيد كه اگر عمل نكنيد فرداى قيامت گرفتارىها و عقبات هولناكى در پيش است و اين خود اصل مهمى و ضامن اجرايى درونى قويى براى رعايت قانون و ايجاد عدالت در جامعه است .
چهارم . از همه اين منافع مهمتر و بالاتر ثواب اخروى است كه در امتثال تكاليف وجود دارد . بنابراين وجود تكاليف كاملا شايسته بوده و منافع بسيارى دارد .
اعتراضات و جواب آنها
اين اعتراضات بر جواب متكلمين است :
اعتراض اول : ما حسن تكاليف را قبول نداريم ؛ زيرا كسى را در مشقت انداختن و سپس پاداش دادن مانند آن است كه كسى را زخمى بزنند و سپس مرهم بگذارند تا بهبودى حاصل كند .
جواب ما : قياس شما مع الفارق است ؛ زيرا در زخم وارد كردن و سپس مداوا كردن صددرصد ضرر است ، آن هم بدون هيچگونه غرض عقلايى ؛ ولى تكاليف كه اينگونه نيستند ؛ زيرا در تكاليف مشقتى چند روزه ايجاد مىشود ، ولى به دنبال آن پاداشى دائمى است .
اعتراض دوم : اول انسان را به اعمال شاقه گرفتار كردن و سپس ثواب دادن يك نوع معامله و دادوستد است و در معامله رضايت طرفين شرط است . حال شايد انسانى راضى نباشد كه مكلف شود تا پاداش الهى به او برسد .
جواب ما : رضايت طرفينى در موادرى است كه اغراض برحسب اجناس و صفات آنها متفاوت باشد ، ولى در مثل ما نحن فيه كه صددرصد منفعت و سود است هيچكس شك ندارد كه مشقت را برگزيده و طالب ثواب مىگردد و لذا رضايت طرف مقابل شرط نيست ؛ همانند طفل نابالغى كه نفع و ضرر خود را تشخيص نمىدهد ، اما ولىّ او مىداند و معامله مىكند ، ولو رضايت طفل تحصيل نشود ، چون او تشخيص نمىدهد .
اعتراض سوم : شايد اين تكاليف دنيويه براى شكر نعمتهاى سابق باشد نه براى