خطبه ( 216 )
از سخنان آن حضرت ( ع ) پس از تلاوت آيه مباركه « أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ حَتّى زُرْتُمُ الْمَقابِرَ » اين خطبه با عبارت « يا له مراما ما ابعده و زورا ما اغفله » شروع مىشود . در اينجا [ ابن ابى الحديد ] اين مثل را به خاطر ميآورد كه ميگويد « اى شترمرغ يا درست پرواز كن يا بال مگشا » ، و به راستى هركس ميخواهد مردم را موعظه كند و بترساند و سنگ خاراى دل را جلا دهد و فرو كوبد و بى ارزشى دنيا و تصرف آن را نسبت به اهل خود بيان كند اين چنين موعظه با اين كلمات رسا بياورد و گرنه سكوت كند كه سكوت و خوددارى از سخن پوشاننده عيب است و خاموشى بهتر از منطقى است كه گويندهاش را رسوا سازد . و هركس به اين فصل بنگرد ميفهمد معاويه راست گفته كه درباره على عليه السلام اظهار داشته است « به خدا سوگند هيچ كس جز او فصاحت را براى قريش پايه ننهاده است » . سزاوار است همه فصيحان عرب در انجمنى گرد آيند و اين خطبه براى آنان خوانده شود و همگان براى اين سخنان سجده كنند همان گونه كه شعرا براى شعر عدى بن رقاع كه در وصف آهويى سروده است سجده كردند و چون به آنان اعتراض شد كه چرا سجده كرديد گفتند : ما مواضع سجده براى شعر را ميشناسيم همانگونه كه شما مواضع سجده را در آيات قرآنى ميدانيد .
من سخت در شگفتم از بزرگمردى كه در مورد جنگ چنان خطبه ايراد مى - كند كه دلالت بر آن دارد كه سرشت او در شجاعت چون طبيعت شيران و پلنگان و ديگر جانوران شكارى است و در همان مقام چون ميخواهد موعظه فرمايد