گفت : هر كى محمّد را مىپرستيد ، بدانيد كه محمّد مرد ، و هر كى خداى محمّد مىپرستيد ، بدانيد كه خداى زندهء هميشه است . و بعد از ان اين آيت فرو خواند .
وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئاً وَ سَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ
[ 1 ] .
و معنى اين آيت آنست كه : محمّد نيست إلّا پيغمبرى چنان كه پيغمبران ديگر از پيش وى آمدهاند و رفتهاند ، پس اگر وى بميرد يا او را بكشند نبايد كه شما از دين إسلام برآئيد ، [ 2 ] كه اگر محمّد بمرد ، خداى محمّد هرگز نمرد و نميرد [ و هيچ زيانى نباشد خداى را اگر شما از دين برگرديد ] [ 3 ] ، باز داشت همه از وى و پاداش همه از وى ، كه شاكران [ 4 ] را بهشت جزا دهد و عاصيان را دوزخ [ 5 ] .
پس چون أبو بكر ، رضى اللّه عنه ، اين سخن بگفت و اين آيت برخواند ، مردم همه آرميده شدند و آن اضطراب و اختلاف از ميان ايشان برخاست . و عمر گفت : رضى اللّه عنه ، كه : همانا كه من هرگز اين آيت نخوانده بودم تا أبو بكر باز ياد من آورد [ 6 ] ، و از قول أبو بكر مرا يقين شد كه پيغمبر ، عليه السّلام ، از دنيا برفته است ، و تا آن وقت مرا هنوز باور نمىشد [ 7 ] .
هامش
[ ( 1 - ) ] آل عمران ، 144 .
[ ( 2 - ) ] مج : بازگرديد .
[ ( 3 - ) ] از مج نقل شد .
[ ( 4 - ) ] روا : نميرد و باز داشت و بازگشت همه به دو است ، اوست كه شاكران .
[ ( 5 - ) ] مج : از دين برگرديد و او سزاوار آنست كه شاكران را جزا دهد .
[ ( 6 - ) ] روا و مج : باز ياد من داد .
[ ( 7 - ) ] بنا بر متن عربى ج 4 ص 291 از قول ابن اسحاق : پيغمبر عليه السّلام يا در چند روز آخر ماه صفر و يا در اول ربيع الاول ( سال يازدهم هجرى ) رنجور شده و در ماه ربيع الاول روز دوشنبه ( ص 303 ) وفات يافته است ، بدون آنكه تصريح -