كسى از زير مكّه برآمد و اين بيت مىگفت و آواز * مىشنيدم و شخص را نمىديدم :
جزى اللّه ربّ النّاس [ 1 ] خير جزائه * رفيقين حلّا خيمتى أمّ معبد
هما نزلا بالبرّ [ 2 ] ثمّ تروّحا * فأفلح من أمسى رفيق محمّد
ليهن بنى كعب مكان فتاتهم * و مقعدها للمؤمنين بمرصد
پس چون آواز بشنيدم ، بدانستم كه سيّد ، عليه السّلام ، سوى مدينه رفته است . و معنى اين بيت آنست كه : حق تعالى بهترين جزا دهاد محمّد و ابو بكر را كه رفيق يك ديگراند و بخيمهء أمّ معبد منزل ساختهاند ، و از آنجا برخاستهاند و قصد مدينه كردهاند . و اين أمّ معبد زنى بود جلد از قبيلهء بنى كعب ، و در راه مدينه مقام داشتى و گوسفند چرانيدى ، و سيّد ، عليه السّلام ، پيش وى فرود آمده بود ، و گوسفندى از ان وى پستان خشك شده بود ، و سيّد ، عليه السّلام ، دست مبارك بدان بماليد و هم در حال پرشير شد . أمّ معبد ، چون اين معجز از پيغمبر ، عليه السّلام ، بديد ، در حال مسلمان شد .
و هم أسماء حكايت كرد و گفت : چون پدرم مىرفت ، شش هزار درم داشت ، جمله با خود بر گرفت ، و بعد از ان أبو قحافه پدر پدرم به خانه درآمد و گفت :
اى فرزندزادگان من ، پدرتان از سر برفت و مال كه داشت با خود ببرد و شما را بى نان و بى آب بگذاشت ، [ من دل خوشى او را ] [ 3 ] گفتم : نه ، اى ابه [ 4 ] ،
هامش
[ ( 1 - ) ] در اصل و ساير نسخ فارسى : العرش .
[ ( 2 - ) ] در اصل : بالبين .
[ ( 3 - ) ] از روا و ط نقل شد .
[ ( 4 - ) ] روا و ط : اى پدر .