غيب را نمىداند . من غيبى نمىدانم ؛ يك جاى ديگر مىبينيم در كمال صراحت از زبان يك پيغمبر مثلًا حضرت مسيح نقل مىكند كه به مردم مىگفت : وَ انَبِّئُكُمْ بِما تَأْكُلونَ وَ ما تَدَّخِرونَ فى بُيوتِكُمْ « 1 » من به شما خبر مىدهم كه شما در خانههاى خودتان چه مىخوريد ، چه چيز ذخيره مىكنيد ؛ هرچه بخواهيد من به شما مىگويم . ايندو با همديگر چگونه سازگار است ؟
حال آياتى كه مىخوانيم تفسيركنندهء ايندو است ؛ يعنى وقتى ما آن دو قسم آيات را در مقابل يكديگر بگذاريم آيهاى كه در اينجا هست آنها را تفسير مىكند كه مقصود و منظور در همهء اينها چيست .
اينكه مىگويند استناد به يك آيهء قرآن بدون توجه به ساير آيات قرآن جايز نيست براى اين است كه قرآن بعضى از آن بعضى ديگر را تفسير مىكند ، يعنى قرآن را در كلّش بايد مطالعه كرد نه در يك جزء . مطالعه كردن قرآن در يك جزء ، يعنى در يك يا چند آيهء جداگانه ، سبب گمراهى انسان مىشود . تمام آيات قرآن به يكديگر وابسته و پيوسته است . كسى حق دارد آيات قرآن را تفسير كند كه بر همهء آيات قرآن به نوعى احاطه داشته باشد ، آيات را مجزا نكند و نبُرد و بعد ، از همينجا برداشتهايى براى خودش بكند و بگويد آنچه كه من مىگويم از قرآن است . اين جور نيست ؛ قرآن را در مجموع و در كلش بايد مطالعه كرد .
مىفرمايد : قُلْ انْ ادْرى اقَريبٌ ما توعَدونَ امْ يَجْعَلُ لَهُ رَبّى امَداً . از يك طرف به حكم وحى خبر مىدهد كه اينها به چشم خودشان خواهند ديد آنچه را كه به آنها وعده داده شده است ؛ ولى بعد مىفرمايد اما اگر از من بپرسيد كِى ؟ دور يا نزديك ؟
من نمىدانم . آيا نزديك است آنچه كه شما وعده داده شدهايد يا خدا براى آن مدتى قرار خواهد داد ؟ من نمىدانم . « عالِمُ الْغَيْبِ » تنها اوست كه غيب را مىداند . اما فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ احَداً او بر غيب خود احدى را آگاه نمىكند الّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسولٍ مگر آنكه پيامبرى را مورد رضا و ارتضا و پسند خود قرار بدهد ( مگر پيامبر پسنديدهاى ) كه او را بر غيب خود آگاه مىكند .
ببينيد ! اينهمه از خود نفى كردن : بگو من مالك هيچ سودى نيستم ، يعنى اگر اين من را مىبينيد ، هيچ است ، نه مالك زيانى هستم و نه مالك سودى ؛ اگر از من
هامش
( 1 ) . آلعمران / 49 .