غصبى و غير غصبى فرق نمىكند . ولى خدا چنين نمازى را هرگز از انسان نمىپذيرد كه تو با جامهاى كه حق مردم و مال مردم است و غصب است بخواهى نماز بخوانى .
مىگويد همهتان رو به يك نقطه بايستيد ؛ با اينكه خود قرآن در باب قبله مىگويد كه شما به هر طرف بايستيد رو به خدا ايستادهايد ، خيال نكنيد كه اگر رو به كعبه بايستيد رو به خدا ايستادهايد ولى اگر رو به تركستان بايستيد ديگر رو به خدا نايستادهايد . فَايْنَما تُوَلّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ « 1 » به هر طرف رو كنيد رو به خدا ايستادهايد . اما يك مصلحت بزرگ ديگرى در كار است كه اولًا همهء مردم رو به يك جهت بايستند .
اين ، درس يك هدف داشتن و رو به يك سو داشتن و يك جهت بودن است . ثانياً آن خانهاى را انتخاب كنند كه انَّ اوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنّاسِ « 2 » است ، اوّل مسجدى است كه براى عبادت وضع شده است ؛ رو به اوّل مسجد عالم بايستند كه از زمان ابراهيم بلكه حتى قبل از ابراهيم و مطابق روايات از زمان نوح بوده است ، اوّل معبدى كه در عالم براى عبادت درست شد . نماز كه مىخوانيد ، در حال نماز خودتان را ضبط كنيد ، نخنديد ، يعنى احساسات شما تحت ضبط شما در بيايد . نگرييد مگر براى خدا . اين احساس شما تحت ضبط شما در بيايد . رويتان را به طرف راست يا چپ و يا پشت سر نكنيد . كلامى كه كلام آدمى باشد ، يعنى از نوع سخنانى كه با يكديگر حرف مىزنيد ، در وسط نماز به زبان شما جارى نشود ؛ مثلًا به كسى بگوييد برو ، بيا ، بله و اين جور حرفها ؛ اينها نماز شما را باطل مىكند . با طهارت باشيد ؛ بدنتان طاهر باشد لباستان طاهر باشد . طهارت از حَدَث داشته باشيد ، وضو يا غسل يا تيمم داشته باشيد .
هريك از اينها عاملى است براى ساختن انسان . تازه اگر اينها باشد آيا نماز انسان نماز مقبول است ؟ مىگويند نه ، نماز صحيح هست ولى براى اينكه نماز شما قبول باشد قبلًا بايد از خيلى گناهها دورى كرده باشى تا نمازت مقبول درگاه الهى باشد و تو را بالا ببرد كه انَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقينَ « 3 » . بايد در حال نماز حضور قلب داشته باشى ، نماز را با توجه بخوانى . وقتى مىگويى : ايّاكَ نَعْبُدُ وَ ايّاكَ نَسْتَعينُ « 4 » واقعاً
هامش
( 1 ) . بقره / 115 .
( 2 ) . آلعمران / 96 .
( 3 ) . مائده / 27 .
( 4 ) . فاتحه / 5 .