عادت شدن و بچهآوردن گذشته است بايد عده نگه دارد ، در صورتى كه در طلاق اگر زن به سن يائسگى برسد اصلًا عده ندارد .
حال مسألهاى پيش مىآيد كه اگر زنى شوهرش مُرد و زن حامله بود ، عدهء زن چقدر است ؟ آيا چهار ماه و ده روز است يا وضع حمل است ؟ به حسب فقه شيعه - كه از مسلّمات فقه شيعه است و از همان اول حضرت امير عليه السلام اين مطلب را توضيح دادند - زنى كه حامل باشد و شوهرش بميرد ، عدهاش « ابْعَدُ الاجَلَيْن » است ، يعنى دورترين مدتها ؛ يعنى از اين چهار ماه و ده روز و مدت حمل ، هر كدام دور تر باشد عدهاش همان است . اگر زن تازه حامله شده است و شوهرش مُرد ، نُه ماه بعد مىخواهد بزايد ، مدتش آن نُه ماه است . اگر زن وضع حملش قريب است ، مثلًا يك روز ديگر خواهد زاييد ، بايد عدهء چهار ماه و ده روز را نگه دارد .
اينجا امر تقوا را تكرار مىفرمايد . تكرار اينها براى اين است - از آيهء بعد هم استنباط خواهيم كرد - كه قرآن مىخواهد اهميت فوقالعادهء رعايت حدود خانوادگى را ذكر كند ، چون تقوا « خود نگهدارى » و رعايت حدود الهى است كه در ابتداى سوره هم فرمود : « وَ تِلْكَ حُدودُ اللَّهِ وَ مَنْ يَتَعَدَّ حُدودَ اللَّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ » اينها حدود الهى است ، هر كه از اين حدود تجاوز كند به خود ستم كرده است . تقوا هم خود نگهدارى يعنى تجاوز نكردن از حدود و مقررات الهى است . اينكه تقوا و حفظ حدود الهى تكرار مىشود ، اشعار به اين است كه مسائل خانوادگى فوقالعاده اهميت دارد ، و قبلًا عرض كرديم كه در كمتر مسألهاى قرآن به اندازهء مسائل خانوادگى به جزئيات مسأله پرداخته است ، و اين ، نهايتْ درجهء [ اهميت ] مسائل مربوط به حدود خانوادگى را نشان مىدهد .
تقوا و آسانشدن كارها
« وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مِنْ أَمْرِهِ يُسْراً » هر كسى كه تقواى الهى را پيشه كند خدا براى او در كارش سهولت و آسانى قرار مىدهد . اين جمله و جملهء « وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً » نزديك به يكديگر است . باز انسان ، با بصيرت ناقص خودش خيال مىكند تقوا براى انسان اشكال ايجاد مىكند ، كار او را سخت و مشكل مىكند . قرآن مىگويد : عكس قضيه است ، كار را آسان مىكند . شما تقواى الهى را پيشه كنيد ، بعد ببينيد چگونه كارهاى سخت براى شما آسان مىشود . همينطور كه براى متقى