لَوْ لا انَّ الشَّياطينَ يَحومونَ حَوْلَ قُلوبِ بَنى ادَمَ لَنَظَروا الى مَلَكوتِ السَّماواتِ « 1 » .
اگر نه اين است كه شياطين گِرد دلهاى فرزندان آدم حركت مىكنند و غبار و تاريكى ايجاد مىكنند ، بنى آدم مىتوانست با چشم دل ملكوت را مشاهده كند .
اين حديثى است كه در برخى كتب خود ما مثل جامع السعادات آمده است .
همچنين فرمود :
لَوْ لا تَكْثيرٌ فى كَلامِكُمْ وَ تَمْريجٌ فى قُلوبِكُمْ لَرَايْتُمْ ما ارى وَ لَسَمِعْتُمْ ما اسْمَعُ . .
اگر نبود پرحرفىها و حرفهاى اضافى شما « 2 » و اگر نبود تمريج « 3 » در دل شما ( كه دلتان حالت چمن را دارد و هر حيوانى در آن مىچرد ) ، مىتوانستيد آنچه را كه من مىبينم ببينيد و صداهايى را كه من مىشنوم بشنويد .
يعنى لازم نيست آدم پيغمبر باشد تا بتواند اين چيزها را ببيند و يا بشنود ؛ گاهى غير پيغمبر هم اينها را مىشنود ، مثل مريم كه مىشنيد .
على عليه السلام كودك ده سالهاى بود كه در كوه حرا همراه پيغمبر بود . اولين بارى كه وحى بر رسول اكرم صلى الله عليه و آله نازل شد و عالم براى پيغمبر دگرگون شد ، على عليه السلام همان صداهايى را كه پيغمبر از غيب و ملكوت مىشنيد ، مىشنيد . خود على عليه السلام در نهج البلاغه نقل مىكند ، مىگويد : وَ لَقَدْ سَمِعْتُ رَنَّةَ الشَّيْطانِ حينَ نَزَلَ الْوَحْىُ عَلَيْه صداى نالهء شيطان را براى اولين بار كه وحى نازل شد ، شنيدم . به پيغمبر عرض كردم : يا رَسولَ اللَّه ما هذِهِ الرَّنَّةُ ؟ اين صداى ناله چيست ؟ پيامبر فرمود : انَّكَ تَسْمَعُ ما اسْمَعُ وَ تَرى ما ارى بله ، آنچه من مىشنوم تو مىشنوى و آنچه من مىبينم تو مىبينى ، الّا ا نَّكَ لَسْتَ بِنَبِىٍّ « 4 » ولى در عين حال تو پيغمبر نيستى .
هامش
( 1 ) محجة البيضاء ، ج 2 / ص 125
( 2 ) زبان خيلى به انسان ضرر مىزند .
( 3 ) « مرج » يعنى چمن .
( 4 ) خطبهء 190