صورت يك اصلى كه نمىشود ردش كرد در نظر بگيريم ؛ ما كمونيسم را مىخواهيم ولو منهاى ماترياليسم باشد . مگر الآن در گوشه و كنار دنيا از رهبران كمونيسم نيستند كسانى كه كم كم مبارزهء با مذهب را دارند تخفيف مىدهند ؟ .
اين از آن جهت است كه براى آنها ايمان به آن اصول فكرى اصالت ندارد . آن اصول فكرى فقط پايگاه اعتقادى و زيربناى فكرى است . از آنجا كه نمىشود يك ايدئولوژى بدون جهان بينى باشد ، اين جهان بينى را در زير اين ساختمان قرار مىدهند براى اينكه بتوانند ايدئولوژى خود را بر روى اين جهان بينى بگذارند . ولى اساس و هدف ، ايدئولوژى است .
در اسلام چطور ؟ آيا اسلام ايمان اسلامى را ( ايمان به خدا ، ايمان به ملائكه ، ايمان به انبيا و اوليا و ايمان به معاد را ) فقط براى اين طرح كرده كه يك زيربناى فكرى و اعتقادى داده باشد ؟ آيا به اين دليل اصول فكرى را عرضه مىدارد كه مىخواهد ايدئولوژى را روى يك اصول فكرى بنا كند و هدف اصلى آن ايدئولوژى است ، و الّا خود اين اصول فكرى اصالتى ندارند ؟ يا نه ، خود اين اصول فكرى اصالت دارند ؟ [ جواب اين است كه ] در عين اينكه اين اصول فكرى ، زيربناى فكرى و اعتقادى ايدئولوژى اسلام است اما ارزش آن فقط ارزش زيربنايى نيست .
در اسلام ، ايمان اسلامى زيربناى فكرى و اعتقادى است و ايدئولوژى اسلامى بر اساس اين ايمان بنا شده است ولى ايمان در عين داشتن ارزش زيربنايى ، اصالت هم دارد [ يعنى هدف نيز شمرده مىشود . ] .
پس در اين جهت حق با فلاسفه است كه ايمان ، خودش اصالت دارد نه اينكه ارزش ايمان ارزش مقدمهء عمل بودن است . اينطور نيست كه هرچه هست عمل و فعاليت و كوشش است ؛ بلكه اگر ايمان را از عمل بگيريم ، يك پايه را خراب كردهايم ، همچنان كه اگر عمل را از ايمان بگيريم يك پايهء ديگر را خراب كردهايم .
قرآن هميشه مىگويد :
الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ .
اگر ايمان ، منهاى عمل باشد يك ركن سعادت وجود دارد ولى ركن ديگر آن موجود نيست ، و اگر عمل را بگيريم و ايمان را رها كنيم باز هم درست نيست . خيمهء سعادت روى يك پايه نمىايستد .
ايمان از نظر اسلامى ارزش ذاتى و اصالت دارد و واقعاً كمال انسان در اين دنيا و بالخصوص در دنياى ديگر به اين است كه ايمان داشته باشد ، براى اينكه در اسلام روح واقعاً استقلال دارد و از خود كمالى دارد و بعد از مردن باقى است . اگر روح به