تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 367

مساهمون:

ص٣٦٧
است . ضمان تا آنجا كه ضمان دين است ، با بيمه هيچ ارتباطى پيدا نمىكند . ضمان دين ربطى به بيمه ندارد . مسئله ديگرى در باب ضمان مطرح است به نام ضمان عين مغصوب . شخصى مال كسى را غصب كرده و عين مال هم اكنون نزد غاصب يا طرف دعوا موجود است . شخص سومى مىآيد ضامن آن عين مىشود ، به صاحب مال مىگويد از اين پس من ضامن مال تو هستم . در اينجا معنى ضمان اين است كه اگر تلفى بر اين مال وارد شد من عوضش را مىدهم . تاكنون كه مال نزد غاصب بوده ضامن و عهده‌دار ، خود غاصب بوده است ؛ يعنى اگر اين مال تلف مىشد او مىبايست عوضش را بپردازد . ولى وقتى كه ضامن پيدا شد و گفت من ضامن هستم ، يعنى از اين ساعت اگر مال تو تلف شد من عهده‌دار آن هستم . اين را مىگويند ضمان عين مغصوبه . البته ضمان عين مغصوبه يك مسئله مورد اتفاقى نيست كه حتماً درست باشد . از آن بالاتر مسئله ضمان عين است كه مغصوب هم نباشد - از اينجا بحث كم كم وارد بيمه مىشود - يعنى كسى ضامن عين مال شخصى كه در نزد خود آن شخص است بشود ؛ بگويد من از اين ساعت ضامن مال تو هستم كه اگر خسارتى بر آن وارد شد يا به كلى تلف شد ، عوضش را بدهم . آيا اين درست است ؟

ضمانت در مقابل پول

مطلب ديگر اينكه ضمانهايى كه ما داريم ضمان به عوض نيست ، يعنى ضامن در مقابل ضمان خود پول نمىگيرد . آنوقت اين مسئله در باب ضمان مطرح مىشود كه ضمان به عوض چگونه است ؟ آيا ضامن مىتواند در مقابل ضمان خود يك پولى هم از كسى كه به نفع او ضمانت كرده بگيرد يا نه ؟ اگر گفتيم ضمان عين درست است و عوض گرفتن در ضمان هم درست است ، يعنى اگر گفتيم ادلهء ضمان شامل اينها مىشود ، در آن صورت بيمه نوعى از ضمان مىشود . لااقل بيمه‌هاى اشياء اين‌طور است چون بيمهء اشياء معنايش اين است كه شخص ، ضامن مال شما كه در اختيار خودتان است مىشود كه اگر خسارتى بر آن وارد شد يا تلف شد عهده‌دار خسارت يا تلف آن باشد ولى در مقابل اين ضمان پولى هم مىگيرد .