باز تأكيدى است دربارهء ربا .
فَانْ لَمْ تَفْعَلوا فَأْذَنوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَ رَسولِهِ اگر چنين نكرديد آگاه باشيد به جنگى از ناحيهء خدا و پيغمبر . وَ انْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُسُ امْوالِكُمْ اگر توبه كرديد سرمايه هاتان يعنى اصل مالتان مال خودتان . لاتَظْلِمونَ وَ لاتُظْلَمونَ در اين صورت ظلمى نمىكنيد و مورد ظلم قرار نمىگيريد .
وَ انْ كانَ ذو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ الى مَيْسَرَةٍ وَ انْ تَصَدَّقوا خَيْرٌ لَكُمْ آن سرمايه هم كه اصل مالتان است و مىخواهيد بگيريد ، اگر طرف مُعسر و فقير است و نمىتواند بدهد مهلت بدهيد تا وقتى كه امكان برايش پيدا شود . و اگر صدقه بدهيد و همان را هم صرف نظر كنيد چه بهتر .
وَ اتَّقوا يَوْماً تُرْجَعونَ فيهِ الَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَ هُمْ لايُظْلَمونَ . .
سورهء آل عمران آيهء 130 : يا ايُّهَا الَّذينَ امَنوا لاتَأْكُلُوا الرِّبوا اضْعافاً مُضاعَفَةً وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحونَ ربا را چند برابر نخوريد و بترسيد از خدا ، باشد كه شما رستگار شويد .
بعضى گفتهاند كه رباى به اصطلاح اضعاف مضاعف اشكال دارد ، يعنى ربايى كه سودش هم سود داشته باشد . ولى گويا اين ، حرف درستى نيست . الآن حضور ذهن ندارم كه تفاسير در اين مورد چه مىگويند .
در سورهء نساء آيهء 160 و 161 مىفرمايد : فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذينَ هادوا حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ طَيِّباتٍ احِلَّتْ لَهُمْ وَ بِصَدِّهِمْ عَنْ سَبيلِ اللَّهِ كَثيراً . به موجب ظلمى از ناحيه يهوديان حلالهايى كه برايشان بود حرام كرديم و هم به موجب مانع شدنشان از راه خدا وَ اخْذِهِمُ الرِّبوا وَ قَدْ نُهوا عَنْهُ و به موجب اينكه ربا مىگرفتند و حال اينكه از آن نهى شده بودند . وَ اكْلِهِمْ امْوالَ النّاسِ بِالْباطِلِ وَ اعْتَدْنا لِلْكافِرينَ مِنْهُمْ عَذاباً اليماً . .
آيه 39 سورهء روم : وَ ما اتَيْتُمْ مِنْ رِباً لِيَرْبُوَا فى امْوالِ النّاسِ فَلايَرْبوا عِنْدَ اللَّهِ وَ ما اتَيْتُمْ مِنْ زَكوةٍ تُريدونَ وَجْهَ اللَّهِ فَاولئِكَ هُمُ الْمُضْعِفونَ آنچه كه ربا مىدهيد تا مال شما در مال مردم بالا بيايد ، بدانيد كه نزد خدا اين مال ازدياد پيدا نمىكند - ظاهر قضيه اين است كه فَلايَرْبوا عِنْدَ اللَّهِ يعنى خدا اين ازدياد را قبول ندارد و در نزد خدا اين ازدياد رسميت ندارد - اما كسانى كه زكات مىدهند كه از اصل مالشان صرف نظر مىكنند ، بر مال خودشان مىافزايند و خدا به آنها در دنيا بركت و در آخرت پاداش مىدهد .
به طورى كه قبلًا هم عرض كردم با توجه به بعضى نكات كه در اين آيات هست -
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 278
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٧٨