از بين رفت واى كاش اگر بقايايى هم دارد از بين برود . مظاهرى در اين اواخر به نام امر به معروف و نهى از منكر در زندگى اجتماعى ما پيدا شده كه بايد گفت اگر معناى امر به معروف و نهى از منكر اين است خوب است متروك بماند .
اصل فراموش شده
آقاى آيتى از اصل امر به معروف به نام اصل فراموش شده ياد كردند . راست است ، اصل فراموش شده هم هست ، اما بايد ديد چرا فراموش شده ؟ من معتقدم كه در اين مورد هم مثل همه موارد ما بايد قبل از توجه به علل خارجى قضيه سخن معروف منسوب به اميرالمؤمنين عليه السلام را فراموش نكنيم كه فرمود : دَواؤُكَ فيكَ وَ داؤُكَ مِنْكَ دواى درد تو در خود تو است و منشأ درد هم در خود تو است . اين خود ما بوديم كه اين اصل را به صورتى درآورديم كه مردم را بيزار كرديم و اين اصل را فراموشانديم .
امر به معروف و نهى از منكر در اسلام از نظر اجرايى شرايطى دارد . اولين شرطش حسن نيت و اخلاص است . ما فقط در مورد منكراتى كه علنى است و به آنها تجاهر مىشود حق تعرض داريم . ديگر حق تجسس و مداخله در امورى كه مربوط به زندگى خصوصى مردم است نداريم . ولى در گذشتهء نزديك يك عده مردم ماجراجو و شرور بالطبع كه مىخواستند ماجراجويى كنند و حساب خردههاى خود را با ديگران صاف كنند ، اين اصل مقدس را دستاويز قرار مىدادند ، احياناً براى آنكه بتوانند مقاصد خود را عملى كنند چند صباحى در گوشه مدرسه زندگى مىكردند و براى خود عبايى و ردايى و عمامه و نعلينى و ريش و هيكلى مىساختند و بعد به جان مردم مىافتادند . چه جرمها و جنايتها كه به اين نام نشد ! و چه منكرات شنيع كه به نام نهى از منكر واقع نشد ! داستانها در اين زمينه هم شنيدهايم و مىدانيم .
مىگويند در زمان رياست مرحوم آقا نجفى اصفهانى يك روز عدهاى كه نام طلبه روى خود گذاشته بودند ولى طلبه واقعى نبودند ( طلاب واقعى هميشه از اين گونه اعمال و ماجراها خود را دور نگه مىداشتند ) در حالى كه نفس مىزدند و يك دايره شكسته و يك دمبك شكسته در دست داشتند آمدند به منزل مرحوم آقا نجفى . ايشان پرسيدند چه خبر است ؟ از كجا مىآييد ؟ اينها چيست در دست شما ؟
گفتند در مدرسه بوديم كه به ما اطلاع دادند در چندين خانه آن طرف مدرسه مجلس