جهت مثل هماند . از آن جهت كه مثل هم مىباشند خداوند عوام ما را نيز به آن نوع تقليد از علما مذمّت كرده و اما از آن جهت كه فرق دارند نه .
آن شخص عرض كرد : يا ابن رسول اللَّه توضيح بدهيد . فرمود : عوام يهود علماى خود را در عمل ديده بودند كه صريحاً دروغ مىگويند ، از رشوه پرهيز ندارند ، احكام و قضاءها را به خاطر رودربايستىها و رشوهها تغيير مىدهند ، مىدانستند كه درباره افراد و اشخاص عصبيت به خرج مىدهند ، حبّ و بغض شخصى را دخالت مىدهند ، حق يكى را به ديگرى مىدهند . آنگاه فرمود :
وَ اضْطُرّوا بِمَعارِفِ قُلوبِهِمْ الى انَّ مَنْ يَفْعَلُ ما يَفْعَلونَهُ فَهُوَ فاسِقٌ لايَجوزُ انْ يُصَدَّقَ عَلَى اللَّهِ وَ لا عَلَى الْوَسائِطِ بَيْنَ الْخَلْقِ وَ بَيْنَ اللَّهِ .
به حكم الهامات فطرى عمومى كه خداوند در سرشت هركس تكويناً قرار داده مىدانستند كه هركس كه چنين اعمالى داشته باشد نبايد قول او را پيروى كرد ، نبايد قول خدا و پيغمبران خدا را با زبان او قبول كرد .
در اينجا امام مىخواهد بفرمايد كه كسى نگويد كه عوام يهود اين مسئله را نمىدانستند كه نبايد به قول علمايى كه خودشان بر خلاف دستورهاى دين عمل مىكنند عمل كرد . زيرا اين مسئله مسألهاى نيست كه كسى نداند . دانش اين مسئله را خداوند در فطرت همه افراد بشر قرار داده و عقل همه كس اين را مىداند . به اصطلاح اهل منطق از جمله « قضايا قياساتها معها » است ، دليلش با خودش است .
كسى كه فلسفه وجوديش پاكى و طهارت و ترك هوا و هوس است اگر دنبال هوا و هوس و دنياپرستى برود ، به حكم تمام عقول بايد سخن او را نشنيد . بعد فرمود :
وَ كَذلِكَ عَوامُّ امَّتِنا اذا عَرَفوا مِنْ فُقَهائِهِمُ الْفِسْقَ الظّاهِرَ وَالْعَصَبيَّةَ الشَّديدَةَ وَ التَّكالُبَ عَلى حُطامِ الدُّنْيا وَ حَرامِها وَ اهْلاكِ مَنْ يَتَعَصَّبونَ عَلَيْهِ وَ انْ كانَ لِاصْلاحِ امْرِهِ مُسْتَحِقّاً ، وَ بِالتَّرَفُّقِ بِالْبِرِّ وَ الْاحْسانِ عَلى مَنْ تَعَصَّبوا لَهُ وَ انْ كانَ لِلْاذْلالِ وَ الْاهانَةِ مُسْتَحِقّاً . فَمَنْ قَلَّدَ مِنْ عَوامِّنا مِثْلَ هؤُلاءِ فَهُمْ
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 175
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص١٧٥