ارزيابى فرمود و بيش از چهار ماه ( از سوم شعبان تا هشتم ذى الحجّه ) مشغول مطالعهء اوضاع سياسى بود و با كمال احتياط همهء جوانب كارها را ملاحظه نمود و پس از بررسى دقيق معلوم شد از نظر جريانات عادى و طبيعى امكان پيروزى نظامى هست اما ابن عباس چون در عمق جريانهاى سياسى كه بر امام مىگذشت وارد نبود با سفر آن حضرت به كوفه مخالف بود .
اين مقايسه صحيح نيست . در احد مسلمين آمادهء مبارزه و فداكارى بودند و نيرو به قدر كافى داشتند ، فقط يك اشتباه كه جماعت تيراندازان مرتكب شدند سبب شكست شد . اما در كوفه طبق اظهارات فرزدق و ديگران كه
قُلوبُهُمْ مَعَكَ وَ سُيوفُهُمْ عَلَيكَ
آمادگى نبوده است ؛ صرفاً احساساتى به نفع امام بوده است نه آمادگى براى فداكارى .
صفحهء 68 :
پس چنان كه در جنگ احد مخالفت تيراندازان را با دستور پيغمبر خدا صلّى اللّه عليه و آله كه از حوادث پشت پرده بود نبايد در حريم ارزيابى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و پيشبينى پيروزى اردوى اسلام داخل كرد ، همينطور حوادث پشت پردهء كوفه را كه باعث تسلط عبيد اللّه زياد شد نبايد در حريم ارزيابى امام حسين عليه السلام از اوضاع سياسى عراق داخل كرد زيرا اين گونه حوادث پشت پرده از نظر جريانهاى عادى قابل پيشبينى نيست .
مؤلف مدعى است كه امام واقعاً وضع عراق را از نظر حكومت ارزيابى كرد و مساعد ديد و اتفاقاً غلط از آب درآمد .
ممكن است كسى بپرسد : اگر امام حسين عليه السلام قصد تشكيل حكومت داشت پس چه امتيازى بر عبد اللّه زبير داشت كه او هم براى تشكيل حكومت مبارزه مىكرد ؟ .
نظير اين ، بازهم مىتوان سؤال كرد : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله كه در جنگ احد براى غلبه بر نيروهاى مشركان مىجنگيد چه امتيازى بر ابو سفيان داشت كه او هم براى پيروزى بر رقيب مىجنگيد ؟ .
جواب : مردان خدا در مبارزاتى كه مىكنند سه امتياز بر مردان هوى و دنيا دارند .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 682
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٦٨٢