سكه و يك طرف ورق را مطالعه كردهايم ؛ از آن نظر مطالعه كردهايم كه داستان جنائى است . اكنون مىخواهيم صفحهء ديگر را مطالعه كنيم . گفتيم كه بعضيها نظير « محمد مسعود » مدعى هستند كه روش مسيحيان بر روش ما ترجيح دارد كه شهادت و فداكارى مسيح را جشن مىگيرند ولى ما [ شهادت حسين عليه السلام را ] عزا مىگيريم ؛ آنها شهادت را موفقيت و ما شكست مىدانيم . اينها اشتباه مىكنند ، نمىدانند كه مسيحيت كه جشن مىگيرد اولًا از نظر شخصى مسأله را مورد مطالعه قرار مىدهد و اسلام از نظر اجتماع .
از نظر شخصى ما هم موفقيت مىدانيم . و به علاوه آنها از آن نظر جشن مىگيرند كه شهادت را فداى گناهان مىدانند . جشن مىگيرند كه عيسى كشته شد و با كشته شدن او از زير بار سنگين گناه درآمديم ، و مسلمان واقعى نمىتواند چنين فكرى داشته باشد .
اكنون مىخواهيم ببينيم چگونه شخصيت حسين عليه السلام يك شخصيت حماسى است ، و چگونه كلماتش حماسه است ، و چگونه حادثهء كربلا يك حادثهء حماسى است ؟ .
اول بايد عرض كنيم كه اين حادثه كه عرض مىكنم در آن تحمّل است ، صلابت است ، غيرت است ، دفاع از ايده و مسلك و فداكارى است ، شهادت است ؛ با ساير حماسهها فرق [ دارد . ] اين يك حماسهء مقدس و يك حماسهء مطلق است . مطلق است يعنى به خاطر يك قوم و يك ملت بخصوص نيست ، براى انسانيت است ، بالاتر در راه خداست ، يعنى در راه هماهنگى با هدفهاى كلى خلقت است ، و اين است معنى اينكه در راه رضاى خداست ، و الّا خداوند كه شخصاً و براى خود چيزى نمىخواهد كه رضايت و عدم رضايت ، از آن نظر مفهومى داشته باشد . ديگر اينكه مقدس است . از نظر فردى هيچ گونه انگيزهء شخصى ، فردى ، جاه ، مقام در كار نيست . براى مقدسات بشريت است ، در راه توحيد ، مبارزه با بشرپرستى ، عدل ، آزادى ، حمايت از ستمديدگان است . از اين نظر يك حماسهء الهى است ، يك حماسهء جهانى است ، يك حماسهء انسانى است .
يك قهرمان ملى كه فقط براى ملت خود كار مىكند ، ممكن است از نظر ملت ديگر جانى بزرگى باشد . « اسكندر » از نظر يونانيان يك قهرمان بزرگ است و از نظر ملتهاى ستمديده يك جنايتكار است . بر خلاف آن كسى كه هدفش حق ، حقيقت ،
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 626
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٦٢٦