الْمُؤْمِنُ . . . » نفرمود : « لِيَرْغَبِ الْامامُ » ، يعنى وظيفهء هر مؤمنى اين بود نه وظيفهء امام حسين از آن نظر كه امام بود .
ولى معمولًا گويندگان براى اينكه به خيال خودشان مقام امام حسين را بالا ببرند ، مىگويند دستور خصوصى براى شخص امام حسين براى مبارزه با شخص يزيد و ابن زياد بود و در اين زمينه از خواب و بيدارى هزارها چيز مىگويند . در نتيجه قيام امام حسين را از حوزهء عمل بشرىِ قابل اقتدا و اقتفا كه
« لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ »
« 1 » خارج مىكنند و به اصطلاح از زمين به آسمان مىبرند و حساب « كار پاكان را قياس از خود مگير » به ميان مىآيد و امثال اينها . هر اندازه در اين زمينه خيالبافى بيشتر بشود ، از جنّ و ملك و خواب و بيدارى و دستورهاى خصوصى زياد گفته شود ، اين نهضت را بىمصرفتر مىكند .
حالا ببينيم آيا اگر امام حسين با دستور خصوصى عمل كرده باشد مقامش بالاتر است يا اگر با دستور كلى و تطبيق كلى بر جزئى و اصابه در تطبيق آن در حالى كه دُهات و كبار صحابه مانند ابن عباس از تطبيق آن عاجز بودند عمل كرده باشد مقامش بالاتر است ؟ ما شرقيها مقام را فقط به اين مىدانيم كه گفته شود فلان شخص اهل مكاشفه است ، اهل كرامت و معجزه است ، جن در تسخير دارد ، با فرشتگان تماس دارد . شك نيست كه امام حسين داراى مقام ملكوتى است اما او داراى مقام جمع الجمعى است ، انسان كامل است . مقام انسان از مقام فرشته بالاتر است . حدّ اعلاى كمال انسان در اين نيست كه با فرشته در تماس باشد . حدّ اعلاى كمال انسان اين است كه انسان كامل باشد . ما مىگوييم در معراج ، جبرئيل از تَك فرو ماند . اگر امام حسين با راهنمايى مستقيم فرشته حركت كرده باشد ، معنايش اين است كه با عقل و تشخيص شخصى خودش قادر نبود كه وظيفهء خود را تشخيص دهد . اما اگر با عقل خود تشخيص داده باشد ، معنىاش اين است كه عقل و ادراك شخصِ خودش از همه بالاتر بود و كار الهام را كرد . الهام در جايى است كه هدايت عقل و شرع وافى نباشد ، در صورتى كه هدايت عقل و شرع براى امام حسين كافى بود .
علىهذا معناى « انَّ اللَّهَ شاءَ انْ يَراكَ قَتيلًا » اين است كه مشيت كلى تشريعى اين را اقتضا كرده ، نه مشيت تكوينى يا مشيت تشريعى مخصوص شخص خود تو . در قديم ،
هامش
( 1 ) . احزاب / 21 [ براستى براى شما در وجود رسول خدا نمونه و الگوى خوبى است . ]