اولويت و از اين رجحان هم كارى ساخته نيست و ثانياً خلاف برهان است ؛ چرا ؟
براى اينكه رجحان يك امرى است مربوط به عالم ذهن ما نه مربوط به عالم واقع و نفس الامر . اين از آن جاهايى است كه انسان حكم ذهن خودش را با حكم خارج اشتباه مىكند ؛ يعنى رجحان را كه مربوط به عالم ذهن است به عالم بيرون سرايت مىدهد . رجحان و اولويت مثل مسألهء احتمال است . احتمال مربوط به عالم ذهن ماست . انسان خيال مىكند شيئى كه معدوم است ، در وقتى كه احتمال تحقق آن خيلى كم است معدومتر است و هرچه احتمال تحققش بيشتر مىشود به مرز وجود نزديكتر شده و موجودتر مىشود . فرض كنيد انسان يك كارى را مىخواهد انجام بدهد ، مثلًا مىخواهد در يك كلاسى شركت كند . اين كار هزار و يك شرط دارد . در آغاز كه مىخواهد اين كار را انجام بدهد به ذهن او خيلى بعيد است كه اين كار عملى باشد و احتمال تحققش خيلى كم است . وقتى مىرود يك شرط آن را انجام مىدهد احتمالِ محقق شدن آن كار برايش يك مقدار بيشتر مىشود ؛ باز يك شرط ديگر ، باز يك شرط ديگر و باز يك شرط ديگر تحقق مىپذيرد و مرتباً از اين
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 205
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٠٥