جريانات دامنهدار زناشويى كه به شعبههاى گوناگون ديدن و پسنديدن و شيفته شدن و برد و باختهاى مهر و بىوفايى ، راز و نياز ، وصل و جدايى مىگذرد و پس از آن اگر يك مرد سياستيم رل سياست را در دست گرفته و پيوسته مراقب سياست جهان بوده
شرح
چنان نمودار مىسازد كه اين دو قسمت مجزا از يكديگرند و هر يك براى خود و براى يك غايت و هدف جداگانه و مختص به خود كار مىكنند و به حسب تصادف نتيجهء يكى از اين دو قسمت به نفع ديگرى هم تمام مىشود .
شما از انسان عالم صرف نظر كنيد و وضع كودك يا حيوان يا انسان بسيط را مورد مطالعهء خود قرار دهيد . كودك يا حيوان يا انسان بسيط ، در دستگاه مربوط به تغذيهء وى ( مثلًا ) احتياج به غذا پيدا مىشود و او بدون آنكه از اين احتياج طبيعى آگاه شود و بداند كه « بدن » احتياج به « بدل ما يتحلّل » دارد و فايدهء غذا از لحاظ طبيعى چيست ، بلكه بدون آنكه از وجود معده و دستگاه هضم و جذب و دفع آگاهى داشته باشد ، و بدون آنكه توجهى به حيات و بقاى خود داشته باشد فقط احساس مخصوصى در خود مىيابد كه ما نام آن را « گرسنگى » مىخوانيم ، آنگاه ميل به سيرى و لذتى كه از اين راه حاصل مىشود در دستگاه نفسانى وى شروع به فعاليت مىكند و انديشهء سير شدن ( بايد سير بشوم ) را در وى پديد مىآورد تا بالاخره منجر به اراده و حركاتى در ظاهر بدن كه مظهر آن تمايل و آن انديشه است مىشود ؛ و همچنين وقتى كه بدن آمادهء انجام اعمالى كه منجر به توليد مثل مىگردد بشود حيوان بدون آنكه از احتياج طبيعى بدن خود آگاه شود و بدون آنكه نتيجهء طبيعى عمل خود را كه بقاى نوع است بداند فقط احساس مخصوصى در خود مىيابد و انديشهء كارى كه منجر به ارضاى تمايل نفسانى وى است در وى پديد مىآيد تا بالاخره آن تمايل و آن انديشه منجر به انجام اعمال مخصوص مىشود . حيوان در افعال خود كه از روى قصد و اراده انجام مىدهد منظور و مقصود دارد ولى آن منظورى كه در شعور حيوان منعكس مىشود غايت طبيعى افعال نيست بلكه كسب لذت و ارضاى تمايلات است .
حيوان ، بلكه انسان ، در افعال قصدى و ارادى خود صرفاً مطيع تمايلات و عواطف و احساسات درونى خويش است و كارهايى كه در طبيعت و براى رسيدن طبيعت به مقصد و هدف خويش انجام مىدهد از راه اطاعت تمايلات درونى خود و براى وصول به لذات نفسانى خود انجام مىدهد و روى اين جهت است كه بعضى از