خداى هستى همهء كمالات هستى را دارد
چنان كه يك نگاه ساده به برهانهاى گذشته در اثبات يكتايى و تنهايى ( نفى كثرت و نفى شركت ) خداى هستى كافى بود همچنين تأمل جزئى ، ثبوت اين نظريه را كه « خداى هستى همهء كمالات هستى را دارد » مسلّم مىسازد 1 ، زيرا اگر به خداى
شرح
( 1 ) . از اينجا بحث صفات خداوند آغاز مىشود . بحث در اين است كه خداوند را با چه صفاتى بايد توصيف كنيم ؟ چه صفاتى را بايد از او سلب كنيم ؟ مقياس ما در اثبات و يا نفى پارهاى از صفات چيست ؟
اين مسأله نيز به نوبهء خود از مسائل مهم علم الهى است . در مسألهء صفات حق مباحث زيادى هست از قبيل تقسيم صفات به ثبوتى و سلبى و اضافى ، و به صفات ذات و صفات فعل ، و اينكه آيا صفات حق تعالى عين ذات است يا زائد بر ذات ؟
ولى قبل از همهء اينها لازم است يك بحث ديگر كه قبلًا هم به آن اشاره شد طرح شود و آن اينكه آيا عقل و انديشهء بشر قادر است از پيش خود بفهمد كه ذات خداوند داراى چه صفاتى هست و داراى چه صفاتى نيست ؟ چه صفاتى لايق و شايستهء ذات اوست و چه صفاتى اينطور نيست ؟ و يا قادر نيست و هر چه در اين زمينه بگويد « رجم بالغيب » است ، بشر مكلف نيست وارد اين ميدان بشود ، بلكه عقلا و شرعا ممنوع