الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي
روز بزرگ فتح مكه باشد . ( همانطور كه عرض كردم دليلى در لفظ يا در تاريخ براى اثبات اين سخن نيست . )
اين سخن هم گذشته از اينكه هيچ قرينه و تاريخى آن را تأييد نمىكند ، صدر آيه نيز آن را تأييد نمىكند چون آيه مىگويد :
أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي
نعمت خودم را به پايان رساندم ، يعنى چيزى باقى نمانده كه نگفته باشم ، همه چيز را گفتم ، و حال آنكه ما مىدانيم بسيارى از دستورات اسلام بعد از فتح مكه نازل شده است . اين با
أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي
نمىسازد . وقتى مىگويد من اين ساختمان را به پايان رساندم ، مسلّما منظور ساختمان نيمه تمام نيست . بسيارى از آيات و از جمله همهء سورهء مائده كه اتفاقا مفصل و زياد است و دستور هم زياد دارد ، بعد از فتح مكه نازل شده . چطور مىتواند اين آيه كه جزء سورهء مائده است مربوط به فتح مكه باشد كه در سال هشتم هجرى بوده در حالى كه سورهء مائده در اواخر سال دهم هجرى نازل شده است . اگر هم بگوييم تنها اين آيه [ در فتح مكه ] نازل شده ، باز با اتمام نعمت جور در نمىآيد .
در اينكه منظور از « اليوم » در اين آيه روز فتح مكه باشد ، ايراد ديگرى نيز هست و آن اينكه آيه مىگويد :
الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ
امروز كافران از دين شما مأيوس شدند يعنى از تسلط بر دين شما مأيوس شدند . آيا در روز فتح مكه اينطور شد ؟
درست است كه اين فتح اثر عظيم داشت ولى آيا آن روز روزى بود كه ديگر كافران به كلى از اينكه اين دين از بين برود مأيوس شدند ؟ نه .
3 . روز قرائت سورهء برائت به وسيلهء امير المؤمنين در منى
روز ديگرى را نيز روز مهمى شمردهاند ( كه مهمتر بوده است ) و گفتهاند احتمالا مقصود آن روز است يعنى روز قرائت سورهء برائت به وسيلهء امير المؤمنين در منى در سال نهم هجرى . فتح مكه يك فتح نظامى بود و به موجب آن ، قدرت نظامى و حتى قدرت معنوى اسلام عجيب تثبيت شد ولى هنوز پيغمبر با كفار با شرايط صلح زندگى مىكرد ، قرار داد صلح بسته بود و لهذا آنها هم حق داشتند در خانهء كعبه طواف كنند و در مكه باشند و نيز حق داشتند كه در حج شركت كنند . يك سال هم [ مراسم