مقصود از « اليوم » اين روز باشد .
در پاسخ گفتهاند كه اين مطلب با
أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي
( نعمت را به پايان رساندم ، ساختمان را تمام كردم ) جور در نمىآيد چون بسيارى از دستورات بعد از آن روز رسيده است . اين روز حتما بايد از روزهاى آخر عمر پيغمبر باشد كه ديگر بعد از آن دستور جديدى نرسيده باشد . ( 1 )
اينهايى كه گفتهاند مقصود از « اليوم » فلان روز است ، هيچ دليلى ندارند يعنى گذشته از اين كه تاريخ تأييد نمىكند ، قرائن هم تأييد نمىكند .
بيان شيعه
1 . از جنبهء تاريخى
شيعه در اينجا يك بيانى دارد كه مدعى است هم مضمون آيات ، آن را تأييد مىكند و هم تاريخ . پس مطلب در دو قسمت بايد بحث شود ، يكى اينكه مضمون آيات تأييد مىكند و ديگر اينكه تاريخ تأييد مىكند .
اگر بخواهم قسمت دوم را بحث كنم يك مسألهء تاريخى خيلى مفصلى است .
اغلب كتابهايى كه در اين مورد نوشتهاند بيشتر روى اين جهت تكيه كردهاند كه از جنبهء تاريخى و از جنبهء حديثى ثابت كنند كه آيهء
الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً
در غدير خم نازل شده است . كتاب الغدير همين مطلب را ثابت مىكند . گذشته از كتب حديث ، در مورد مورخين هم همين طور است . قديمترين كتاب تاريخى اسلام از كتابهاى تاريخ عمومى اسلامى و از معتبرترين كتابهاى تاريخ اسلامى كه شيعه و سنى آن را معتبر مىشمارند كتاب تاريخ يعقوبى است . مرحوم دكتر آيتى هر دو جلد اين كتاب را ترجمه كردهاند . كتاب بسيار متقنى است و در اوايل قرن سوم هجرى نوشته
هامش
( 1 ) . كتاب خلافت و ولايت كه اخيرا حسينيهء ارشاد منتشر كرده و قسمتهاى اولش سخنرانيهاى آقاى محمد تقى شريعتى است كه در چهار سال پيش در حسينيه ايراد كردند و با استفاده از سورهء مائده بحث كردند ، همين قسمتهايى را كه الآن من بحث مىكنم دارد ولى چون ممكن است احتياج به بحث بيشترى داشته باشد ، شايد بيانات امروز من اندكى توضيح آن بحثها هم باشد يا آنهايى كه در آن كتاب مىخوانيد توضيح عرايض من هم هست . اين دو همديگر را توضيح مىدهند .