تغييرپذير نيست فقط فلسفه است . حالا شما روى اين قضيه فكر كنيد ، ببينيد مىتوانيد از راه علمى اين را ثابت كنيد . ايشان كه تكيهاش به مسائل علمى است مىگويد كه اصلًا از راه علمى كسى نمىتواند اين را ثابت كند كه عالم يك قانون واقعى تغييرناپذير دارد ، هر چه كه شما بگوييد قانون واقعى ، بسيار خوب قانون واقعى ، اما چرا تغييرناپذير باشد ؟ قانون واقعى يعنى مشيت الهى فعلًا اينجور خواسته ، معجزه هم يعنى تغيير مشيت . شما اگر خودتان راهى پيدا كرديد بفرماييد ، دليلى داريد يا نه ؟
بعد هم ما دليلى را كه فلاسفه در اين زمينه ذكر مىكنند برايتان عرض مىكنيم ، ببينيم آن دليل قابل قبول است يا قابل قبول نيست . اگر آن دليل قطعى شد ، همين چيزى كه شما الآن مىخواهيد كه قانونهاى واقعى عالم تغيير نمىپذيرد ، آن وقت نوبت اين مىرسد كه ما دنبال آن توجيهها برويم ببينيم با اينكه تغيير نمىپذيرد معجزه به چه شكل صورت مىگيرد ؟ كه ما بعد خواهيم گفت كه معجزه حكومت قانونى است بر قانونى نه ابطال يك قانون . ما بعد در توجيهى كه حكما كردهاند همين را [ مورد بحث قرار خواهيم داد ] . بسيار حرف حسابى هم هست : معجزه حكومت كردن يك قانون است بر قانون ديگر ، نه باطل كردن يك قانون يا آمدن قانونى و نسخ كردن قانونى .
هيچ قانونى در جهان نسخ نمىشود ، و اين بسيار حرف خوب و حسابى هم هست ، ان شاء اللّه در جلسات آينده [ دربارهء آن صحبت مىكنيم ] و البته اين بحث يك بحث خيلى عالى است .
- اصلًا اثبات علمى يعنى چه ؟ آنطورى كه آقاى شريعتى مىفرمايند و جنابعالى مىفرماييد اثبات علمى را ما نبايستى با اثبات رياضى اشتباه كنيم .
استاد : ايشان مىگويد اثبات علمى يعنى قراردادى ، مىگويد آنچه كه شما مىگوييد يعنى قراردادى .
- آن قراردادى نيست .
استاد : بسيار خوب ، صحبت كنيم ، شما هم راجع به اين قضيه باز يك بيانى بياوريد ببينيد مىتوانيد اثبات علمى را از راه فقط علم - كه در عين اينكه رياضى نيست قطعى و لا يتخلف باشد - بيان كنيد يا نه .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 447
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٤٤٧