همه بهتر حل كرده بود ، اگر دانش امروز به او اجازه مىداد كه صفات ارثى و صفات اكتسابى به ارث برده بشود ، و داروين هم تا حدى با « انتخاب طبيعى » توضيح داده بود ، اگر بطلان آن ثابت نمىشد ، و « موتاسيونيسم » هم ملاحظه مىكنيد كه با چه منطق ضعيف و ناقص و نارسايى شبيه به پرتوپلا مىخواهد اين مسأله را حل كند ، به طورى كه رووير طبيب مشهور فرانسوى كه متخصص در تشريح تطبيقى است ، در اين مورد در كتابى به نام « حيات و غائيت » مىگويد : « تصور اينكه اين جهشها بدون اينكه در جهت معينى صورت گرفته باشد نتيجهاش هماهنگى غير قابل انكار عالم موجودات زنده باشد ، مطلبى دور از حقيقت است » . اين سخن رووير در نقد موتاسيون است كه مىگويد اين جهشها بدون هدف و علت خاص و بدون ارتباط با محيط در جانوران ايجاد مىشود .
اين مطالبى كه به عرض آقايان رسانديم ، مطالبى صرفا علمى بود كه هيچكدام از علماى طبيعى دنيا در مورد آن اختلاف ندارند و به عقايد فردى و مسلكها و مرامها و عقايد شخصى يا مذهبى مطلقا ارتباطى ندارد . مبحث منشأ حيات يا هدفدارى حيات و خلقت انسان و نظريهء مذهب نسبت به خلقت انسان ، مبحثى است كه جداگانه بايد در مورد آن در جلسات ديگر صحبت بشود . دكتر محمود بهزاد استاد علم تكامل است و در اين قسمت مطالعات و تأليفات بسيار زيادى دارد و به اين جهت نوشتههايش هم بسيار واضح و مفهوم و عالى است ، كنفرانسهاى متعددى هم داده است . من از لابهلاى كلامش احساس مىكنم آدم غير موحد و غير مذهبى ، حتى ضد مذهب باشد ، البته صريحا چيزى نمىنويسد ولى از لابهلاى كلامش پيداست و حتى خودش هم خيلى مايل است كه انسان از نسل ميمون اشتقاق پيدا كرده باشد ، براى اينكه در جاهايى كه نظر خودش را تا حدى ابراز مىكند ، اين را مىگويد . او در آخر كتاب داروينيسم خودش خلاصهء نظريات دانشمندان را در چند جمله خلاصه مىكند و مىگويد : « تغييرپذيرى جانداران ، چه مصنوعا ، چه به طور طبيعى مورد اتفاق است . ردههاى جانوران چون در زمانهاى بسيار قديم صورت گرفته ، متأسفانه آزمايش مستقيمى روى آنها نمىتوانيم بكنيم و به عمل نيامده ولى ديرينشناسى ، تشريح مقايسهاى و جنينشناسى ، پيدايش آنها را از طريق تبدل تا حدى تأييد مىكند . ولى راجع به شاخهها بايد اقرار كرد كه هيچيك از نظريات علماى طبيعى ، كافى براى بيان آن نيست و اين هماهنگى غير قابل انكارى كه بين موجودات وجود دارد نمىتواند تصادفى باشد زيرا جهش هميشه با حذف عضو همراه است ، با توليد عضو هم همراه نيست . بنابراين وقتى ما براى توضيح عضو نمىتوانيم نظرى بگوييم ، دربارهء شاخهء جانوران و تبديل آنها به يكديگر به كلى كميتمان لنگ است » .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 275
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٧٥