2 توحيد و مسألهء شرور
توحيد و مسألهء شرور ( 1 )
در دنبالهء مباحث گذشتهء ما دربارهء توحيد ، عرض كرديم مسائلى هست كه آن مسائل را از نظر مخالفين اصل توحيد بايد طرح كرد . يكى مسألهء تكامل بود كه عرض كرديم بعضيها مىگفتند اين دليلى كه الهيون از راه نظم عالم مىآورند ، آن وقت دليل تامّ و تمامى است كه اشياء و مخصوصا انواع ، مخلوق السّاعه و دفعىّ الوجود باشند ، ولى بنابر نظريهء تكامل مىتوان نظام مخلوقات مخصوصا جانداران را - كه بيشتر مورد استناد الهيون است - با همان نواميس ساده و لا شعور طبيعت توجيه كرد بدون اينكه احتياجى باشد كه فرض نيروى مدبّرى در كار عالم بشود . از اين بحث گذشتيم .
بديها و بىنظمىها در عالم
بحث دوم كه بحثى قديمىتر و مهمتر از اين مبحث است و عمومىتر هم هست ( يعنى براى اشخاص بيشتر مطرح مىشود ) مسألهء بديها و بىنظمىها در كار عالم است . مىگويند در مقابل دليلهايى كه شما از نظر نظم عالم مىآوريد و آنها را دليل بر وجود خالق عالم مدبّر حكيم صانع مىدانيد ، يك عده دليلهاى ديگر هم در عالم در