مبهم است به ارث برده مىشود و انتخاب طبيعى نقشى در اين كار ندارد . بنابراين ملاحظه مىكنيم كه دومين پايهء فرضيهء داروين از لحاظ علمى رد مىشود .
هنگامى كه دانشمندان طرفدار داروين و لامارك يا نيولاماركيستها و نيوداروينيستها مشغول بحث و جدل بودند ، دانشمند گياهشناس مشهور بلژيكى به نام هوگودوفريس مطلب تازهاى به جهان دانش و بيولوژى عرضه كرد و آن ، مسألهء جهش يا « موتاسيون » بود . اين دانشمند ضمن تجربيات خودش ديد كه بعضى از دانههاى گياهان در عين شباهت تام و تمام به انواع خودشان ، بعد از پرورش تغيير نوع و تغيير صفات مىدهند . اين تغيير ناگهانى كه در خواص ارثى موجودات ايجاد مىشود و آن را بعدا « موتاسيون » يا « جهش » ناميدند ، داراى چهار خاصيت است :
اول اينكه ناگهان ظاهر مىشود و در موقع ظهور حد اكثر خاصيت خودش را بروز مىدهد ، يعنى موتاسيون يا جهش منفصل است ، متصل و تدريجى نيست . دوم اينكه جهش يا موتاسيون ارتباطى به محيط خودش ندارد و علت معلوم و آشكارى هم ندارد ، يعنى در دو فرد از يك جانور يا گياه در شرايط و محيط مساوى ، براى يكى دست مىدهد و براى يكى دست نمىدهد . سوم اينكه اين جهش براى گياهان و جانوران با شدت و ضعفهاى مختلف دست مىدهد ، گاهى ممكن است با تحليل رفتن چشم يا يك چشم شدن يا كور شدن يك جانور و يا تغيير رنگ يك جانور و يا ريختن موى يك جانور بروز كند . اما چهارمين خاصيت كه مهمتر از همه است اين است كه جهش روى ژن اثر مىكند و عينا به اعقاب منتقل مىشود و ارثى است .
بنابراين نتيجه گرفتند كه نه تنها در گياهان ، بلكه در تمام انواع جانوران و در تمام زمانها و دورانهاى زمينشناسى هميشه جهش و موتاسيون وجود داشته ، فقط تفاوت آن اين است كه صفاتى كه بر اثر جهش در گياهان يا جانوران ايجاد مىشود ، اغلب از نوع مغلوب است و اگر نوع آن جداگانه پرورش داده نشود ، تدريجا مستهلك مىشود و اگر جداگانه پرورش داده شود ، ايجاد نوع جديد مىكند ، به طورى كه مثلا گوسفند مرينوس خودش يك جهشى بود كه براى دو برّه در استراليا در سال 1828 اتفاق افتاد و شبان آنها اين دو گوسفند را جداگانه پرورش داد و در نتيجه الآن گوسفند مرينوس را در تمام سطح كرهء زمين مىبينيد و از آن پشم بسيار گران قيمت و لطيفى به دست مىآيد .
فقط يك سؤال باقى مىماند و آن اينكه اين ژنها كه اين نقش عمده را دارند و اين قدر ثبات دارند و با اين سرسختى و فقط با فرمول معينى نقل مكان مىكنند ، آيا اينها به دست بشر قابل تصرف و مداخله هستند يا نه ؟ جواب مثبت است ، مىگويند مىتوانيم ولى رابطهء بين عامل اثر دهنده و حادثه يا معلول يا پديدهاى كه به وجود
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 273
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٧٣