تين دانشمند علم طبيعى آمد 69 نسل متوالى دروزوفيل يا مگس سركه ( 1 ) را براى مدتى در تاريكى پرورش داد . بعد آخرين مگس حاصل از آخرين نسل آنها را به روشنايى آورد ، ديد كوچكترين تغييرى در ساختمان جسمانى چشم آنها داده نشده .
69 نسل متوالى در مقام قياس با انسان معادل هزار و پانصد سال ( پانزده قرن ) است ، يعنى اگر اجداد ما از پانزده قرن پيش ( يك قرن قبل از اسلام ) در تاريكى مطلق به سر مىبردند ، امروز چشمشان به همين وضع و ساختمان و ديدى كه الآن هست باقى مىماند . بنابراين استعمال و عدم استعمال باعث انتقال اين صفت به ارث نمىشود .
عامل ديگر محيط بود . محيط بر روى جانوران تأثير و در شكل آنها تغييرات ايجاد مىكند ، به طورى كه سومر در سال 1915 آمد اين آزمايش را كرد : يك عده موش سفيد را در اتاقى گرم با حرارت 22 درجه و عدهاى ديگر موش را در اتاقى با صفر درجه حرارت به مدت شش ماه پرورش داد . بعد مشاهده كرد كه دم و پا و گوش موشهايى كه در اتاق گرم پرورش پيدا كردهاند ، بلندتر از دم و پا و گوش موشهايى است كه در اتاق سرد پرورش پيدا كردهاند و اين دراز شدن گوش 22 تا 38 در صد طول اوليهء آنهاست . اما وقتى كه اين دو نسل را در شرايط مساوى و در درجهء حرارت طبيعى دوباره پرورش داد ، ديد تأثيرى در نسل آنها نكرده و عينا مشابه هم شدند .
مسألهء ديگر تعليم و تربيت است . اينكه تعليم و تربيت به ارث برده مىشود يا نه ، مورد شك است . دانشمند مشهور روسى پاولوف آمد اين آزمايش را كرد : يك عده موش را عادت داد كه بر اثر نواختن زنگ الكتريكى به محل غذاى خودشان بدوند . اين آزمايش را سيصد بار تكرار كرد تا موشها عادت كردند به محض نواختن زنگ به محل غذاى خودشان بدوند . نسل اول اين موشها با صد بار تمرين و تكرار ياد گرفتند به محض نواختن زنگ به سمت غذاى خودشان بدوند و نسل بعدى با سى بار و نسل بعدى با بيست بار و نسل بعدى با پنج بار . بعد نتيجه گرفت كه اگر اين كار را ادامه بدهيم ، در نسلهاى بعدى بدون تمرين و تكرار و عادت دادن آنها ، به محض نواختن زنگ الكتريكى به سمت محل غذايشان خواهند رفت . ماك دوبين در سال 1942 يك آزمايش ديگرى كرد : تعدادى موش را گرفت و آنها را عادت داد كه محل غذاى خودشان را بر اثر طى كردن يك عده راههاى پرپيچوخم به نام « لابيرنت » پيدا كنند . بعد از مدتى آزمايش ديد موشها پس از مدتى عادت مىكنند كوتاهترين راه را براى پيدا كردن محل غذا انتخاب كنند . بعد اين آزمايش را روى
هامش
( 1 ) . اين جانور را براى اين انتخاب مىكنند كه بعد از موش ، بيش از تمام جانوران توليد مثل مىكند .