سيّد مرتضى خود به حديث معروف دوات و قلم ( يا دوات و شانه ) استناد مىكند ، مىگويد :
« در اخبار معتبر و در تواريخ وارد شده كه آن حضرت در حين وفات فرمود دوات و شانه بياوريد تا براى شما دستورى بنويسم كه بعد از من گمراه نشويد . » ( 1 )
استناد به حديث دوات و قلم استناد صحيحى نيست . اين حديث صراحت ندارد كه رسول خدا مىخواسته است با دست خود بنويسد . اگر فرض كنيم مىخواسته است در حضور جمع فرمان بدهد بنويسند و آنها را شاهد بگيرد و به عنوان شهادت از آنها امضاء بگيرد باز تعبير اينكه « مىخواهم براى شما چيزى بنويسم كه گمراه نشويد » صحيح است . به اصطلاح ادبى ، اين گونه تعبيرات « اسناد مجازى » است .
اسناد مجازى از وجوه فصاحت است و در زبان عربى و غير عربى شايع است .
هامش
( 1 ) . بحار ( چاپ جديد ) ج 16 / ص 135 .