وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ
يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ
( 1 ) .
بايد گروهى از شما باشند كه دعوت به خير كنند ، به نيكى فرمان دهند و از زشتى بازدارند .
همچنين عللى كه منجر به تحريف و بدعت مىشود همه وقت بوده است و خواهد بود ، و باز علماى امّت هستند كه وظيفهدار مبارزه با تحريفها و بدعتها مىباشند .
رسول اكرم فرمود :
اذا ظهرت البدع فعلى العالم ان يظهر علمه و من لم يفعل فعليه لعنة اللّه ( 2 ) .
آنگاه كه بدعتها پديد مىآيند بر عهدهء دانشمند است كه دانش خويش را آشكار كند و آن كه نكند لعنت خدا بر او باد .
آن چيزى كه اين مبارزه را ممكن و كار آن را آسان مىكند محفوظ ماندن معيار و مقياس اصلى يعنى قرآن است . رسول اكرم مخصوصاً تأكيد كرده است كه براى صحّت و سقم چيزهايى كه از زبان او نقل مىشود از مقياس قرآن استفاده كنند .
نگهدارى متون اصلى از دستبرد حوادث ، استنباط فروع از اصول و تطبيق كلّيّات بر جزئيّات ، طرح و اكتشاف مسائل جديد كه هر عصرى با خود مىآورد ، جلوگيرى از گرايشهاى يكجانبه ، مبارزه با جمود بر شكلها و ظاهرها و عادتها ، تفكيك احكام اصلى و ثابت و مادر از مقرّرات فرعى و نتيجه ، تشخيص اهمّ و مهم و ترجيح اهمّ ، تعيين حدود اختيارات حكومت در وضع قوانين موقّت ، و بالأخره تنظيم « برنامه » هاى متناسب با احتياجات روز از اهمّ وظايف علماى امّت در دورهء خاتميّت است .
علماى امّت اسلاميّه بر حسب وظيفه و مسئوليّتى كه دارند عالمترين مردم به زمان خويش خواهند بود ، زيرا تشخيص مقتضيات واقعى زمان از مقتضيات انحرافات اخلاقى و انحطاطات روحى انسانها ، بدون آشنايى با روح زمان و عوامل دست اندر كار ساختمان زمان و جهت سير آن عوامل ، امكانپذير نمىباشد .
هامش
( 1 ) . آل عمران / 104 .
( 2 ) . اصول كافى ، ج 1 / ص 54 .