8 . 13 . ابو طاهر محمد بن على بن بلال ( بلالى )
شيخ طوسى در رجالش ، نام وى را در زمره اصحاب امام عسكرى عليه السّلام ذكر كرده و او را توثيق نموده است . 6398712 خ 0 64 خ ابن شهر آشوب نيز او را از جمله ثقات امام عسكرى عليه السّلام بر شمرده است . 7398712 خ 0 65 خ
يكى از دلايل وكالت وى براى امام عسكرى و امام عصر عليهما السّلام در اوايل عصر غيبت ، آن است كه شيخ طوسى نام وى را در رديف وكلاى مذموم ائمه عليهم السّلام عنوان كرده است ؛ 8398712 خ 0 66 خ و چون شيخ طوسى در اين باب به ذكر اسامى وكلاى پيش از عصر غيبت پرداخته ، لذا وكالت وى براى امام عسكرى عليه السّلام قابل استنباط است . از سوى ديگر ، در عبارت منسوب به « ابن طاووس » در حالى كه به اعتقاد محققان ، اين عبارت از « طبرسى » است ) نام وى نيز جزو نه نفرى است كه به عنوان وكلاى عصر غيبت معرفى شدهاند . 9398712 خ 0 67 خ
بدينترتيب ، چنين به دست مىآيد كه وكالت وى تا عصر غيبت ادامه داشته است . به هر حال ، ترديدى نيست كه وى يكى از وكلا و اصحاب برجسته امام عسكرى عليه السّلام بوده و مورد اعتماد و توجه آن حضرت و شيعيانش بوده است . وجود نام وى در سند برخى از روايات نيز حاكى از وجود چنين جايگاهى است .
براى نمونه ، در روايتى كه در سند آن ، تعدادى از قمّىها همچون « محمد بن حسين بن بندار قمى » و « محمد بن يحيى العطار » و « محمد بن احمد بن يحيى » حضور دارند ، نقل شده كه « محمد بن على بن بلال » بر سر قبر « محمد بن اسماعيل بن بزيع » براى زيارت حاضر شده و بر بالاى سر او رو به قبله نشست و با واسطه صاحب قبر از امام جواد عليه السّلام نقل كرد كه : « هر كس قبر برادر مؤمنش را زيارت كند ، و بر بالاى سرش رو به قبله بنشيند ، و دست را بر روى قبر بگذارد و سوره انا انزلنا را هفت مرتبه بخواند ، از فزع اكبر در امان است » . 0498712 خ 0 68 خ بنا به روايت كشّى ، « ابو طاهر محمد بن على بن بلال » بسيارى از كتب « احمد بن عبد الله كرخى » را روايت كرده است . 1498712 خ 0 69 خ جايگاه والاى او در نزد امام عسكرى عليه السّلام از تأمل در توقيع مفصّل آن حضرت خطاب به « اسحاق بن اسماعيل نيشابورى » قابل استفاده است .
در بخشى از اين توقيع آمده است : « يا اسحاق ! اقرء كتابنا على البلالى رضى الله عنه ، فانه الثقة المأمون العارف بما يجب عليه » . 2498712 خ 0 70 خ اين تعابير ، به خوبى حكايت از اعتماد امام عليه السّلام بر وى دارد . مؤيد آنچه گذشت ، روايت كلينى ، صدوق ، مفيد و طوسى است ، مبنى بر ارائه حضرت مهدى عليه السّلام به « بلالى » و آگاه ساختن وى از جانشينى آن حضرت ! بنا به روايت