بن محمد ، دوست قاسم بن علا رسيد ، با پاى برهنه و حسرت فراوان ، و در حالى كه فرياد مىزد : واسيداه ! در بازار و كوى و برزن مىدويد ، به نحوى كه رفتار وى موجب شگفتى مردم شده بود و مىگفتند : اين كارها چيست كه با خود مىكنى ؟ و او در پاسخ مىگفت :
ساكت باشيد ؛ من چيزى ديدم كه شما نديديد ! و در پى اين واقعه ، وى شيعه شد و از مذهب و مرام خود بازگشت ، و زمينهاى بسيارى را وقف ناحيه مقدّسه كرد ! پس از درگذشت قاسم بن علا ، دستيارش أبو على بن حجدر ، متكفّل امر غسل او شد ؛ و دستيار ديگرش ، ابو حامد آب مىريخت ؛ و در هشت كفن كه در زير همه آنها ، لباس اهدايى امام رضا عليه السّلام به قاسم قرار داشت ، كفن شد ، و هفت كفن ديگر ، همان پارچههايى بود كه ناحيه مقدسه از عراق براى وى ارسال داشته بود ! پس از اندى ، توقيع تعزيت ناحيه ، براى « حسن بن قاسم » ارسال شد ؛ و در آخرش اين دعا آمده بود : « الهمك الله طاعته و جنّبك معصيته » ؛ كه دقيقا همان دعاى پدرش در حق وى بود ! و سپس چنين آمده بود : « قد جعلنا أباك اماما لك و فعاله لك مثالا » !
از اين روايت ، نكات جالب متعددى قابل استنباط است . اين روايت حاكى از آن است كه در عصر غيبت ، ارتباط مستمرّى بين رهبرى سازمان وكالت و برخى وكلاى مبرّز در نواحى مختلف ، از طريق ارسال نامهها و توقيعات به واسطه قاصدهاى مخصوص ، در حال انجام بوده است ؛ به نحوى كه وقتى براى مدت دو ماه ، ارسال توقيعات براى « قاسم بن علاء » منقطع مىشود ، اين امر موجب نگرانى شديد وى مىشود . نكته ديگر آنكه ، تعيين وكلاى نواحى در عصر غيبت نيز كه نوّاب اربعه در رأس امور بودند ، مىبايست با دستور مستقيم امام عصر عليه السّلام صورت مىگرفت ! و نكته سوم آنكه ، طبق دعايى كه در توقيع تعزيت وفات « قاسم بن علاء » از سوى ناحيه آمده ، زمانى يك فرد صلاحيت وكالت از سوى امام معصوم عليه السّلام را دارا مىشود كه اهل طاعت و اجتناب كننده از معصيت بوده باشد . از اينرو قاسم بن علا به فرزندش حسن گفت : به اين شرط امر وكالت به تو واگذار مىشود كه از فعل زشت شرب خمر دست بردارى ! و نكته آخر آنكه ، مقام معنوى برخى از وكلا و قرب آنان به معصومين عليهم السّلام و توجه معصومين عليهم السّلام به آنان به حدّى بوده كه همچون مورد « قاسم بن علاء » ، پس از 37 سال نابينايى ، براى ابراز توجه به آنان ، و از سوى ديگر ، اظهار حجّت ، آيت و معجزهاى براى اثبات حقانيت اين مكتب ، به اعجاز الهى چشم نابيناى « قاسم بن علاء » در سن 117 سالگى شفا مىيابد ، به نحوى
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 585
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٥٨٥