درهمش از خود او است ، چيزى بگويد ! هنگامى كه « اسدى » توقيع ناحيه مقدّسه را به وى عرضه مىدارد ، در آن چنين آمده بود : « آن پانصد درهمى كه بيست درهمش از آن تو بود و اصل شد ! » . 8168712 خ 0 615 خ از اين روايت مىتوان صحت سخن برخى از محققان را تأييد كرد كه مدّعىاند « اسدى » به عنوان ناظر بر كار وكلاى مناطق شرقى ايران و بلكه كلّ ايران ، انجام وظيفه مىكرده است ! 9168712 خ 0 616 خ زيرا « محمد بن شاذان » ، وكيل نيشابور بوده و خود را موظف مىديده كه اموال را به وكيل رى تحويل دهد . اين رويّه در عصر امام عسكرى عليه السّلام نيز معمول بوده است . در توقيع سابق الذكر از آن حضرت به « اسحاق بن اسماعيل نيشابورى » خوانديم كه « ابراهيم بن عبده » ، وكيل آن ناحيه ، موظف است اموال شرعى را به « رازى » تحويل دهد ؛ و « رازى » نيز بايد آنها را به « عمرى » تحويل نمايد ؛ 0268712 خ 0 617 خ و قبلا گذشت كه به احتمال قوى مراد از « رازى » در اين توقيع ، « احمد بن اسحاق رازى » است كه وكيل رى در عصر عسكريين عليهما السّلام بوده است . بدينترتيب ، « محمد بن جعفر اسدى » را مىتوان جانشين « احمد بن اسحاق رازى » در وكالت ناحيه رى و هم در نظارت و ارتباط با وكلاى نواحى شرقى دانست .
روايت ديگرى كه بر نظارت و ارتباط « محمد بن جعفر اسدى » با مناطق شرقى ايران دلالت دارد ، روايتى است كه قبلا در ذيل نام « حاجز بن يزيد وشّاء » عنوان كرديم . بنابر اين روايت ، پس از درگذشت « حاجز » ، كه از وكلاى اصلى بغداد و از دستياران سفير اول و دوم بود ، مردم مناطق شرقى ، همچون مرو و غير آن ، موظف شدند به « ابو الحسين اسدى » مراجعه داشته باشند ! اين روايت جريان شخصى به نام « محمد بن حصين ( الحسن ) كاتب مروزى » را نقل مىكند كه دويست دينار از هزار دينار بدهى خود به ناحيه مقدّسه را به « حاجز » تحويل مىدهد ؛ و توقيع ناحيه مبنى بر وصول آن دويست دينار را دريافت مىدارد ؛ و در آن توقيع آمده بود : « إن اردت أن تعامل أحدا فعليك بأبى الحسين الأسدى بالرىّ » ؛ و پس از دو يا سه روز ، « حاجز » رحلت مىنمايد ! 1268712 خ 0 618 خ
جانشينى « اسدى » به جاى « حاجز » ، كه از مهرههاى اصلى سازمان وكالت در عصر دو سفير اول و دوم بود ، به خوبى دلالت بر جايگاه والاى « اسدى » در نزد سفير و ناحيه مقدّسه دارد . نكته ديگر آنكه ، تعبير « بالرىّ » در جمله ياد شده ، دلالت بر آن دارد كه پس از درگذشت « حاجز » ، شيعيان و وكلاى مناطق شرقى ، به جاى ارتباط با بغداد ، با
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 576
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٥٧٦