پس از شهادت امام عسكرى عليه السّلام و شروع عصر غيبت صغرى ، با توجه به بعضى مرجّحات ، به خصوص جهات امنيتى و دورى بغداد از محدوده نظارت جاسوسان عباسى در پايتخت ( سامرّا ) ، امام عصر عليه السّلام ترجيح دادند كه مركز سازمان وكالت از سامرّا به بغداد منتقل شود . از اين پس بود كه در بغداد اوج دوران فعاليت سازمان وكالت تحقق يافت و در دورهاى كه حدود 70 سال به طول انجاميد ، سفراى چهارگانه حضرت حجت عليه السّلام ضمن اقامت در بغداد ، كار نظارت و رهبرى سازمان در ساير نواحى را نيز عهدهدار بودند .
گويا اولين گروه شيعى كه از انتقال دفتر وكالت از سامرّا به بغداد مطلع شدهاند ، همان « وفد قميّين » باشند كه پس از رحلت امام عسكرى عليه السّلام ، طبق معمول گذشته ، براى تحويل وجوه شرعى و نامهها به سامرّا آمدند و ضمن گذر از مشكلاتى ، سرانجام موفق به ديدار حضرت مهدى عليه السّلام شدند . آن حضرت آنان را از مراجعه مجدّد به سامرّا منع كرده و فرمود كه در بغداد وكيلى نصب خواهد كرد و از آن پس بايستى اموال و نامهها را به وكيل بغداد تحويل دهند . 4005712 خ 0 77 خ
« عثمان بن سعيد عمرى » كه پيش از اين ، نقش وكالت و بابيّت امامين عسكريين عليهما السّلام را در سامرّا ايفا مىكرد ، پس از اقامت در محله شيعهنشين كرخ در بغداد ، 5005712 خ 0 78 خ با همكارى تعدادى از وكلاى كارآزموده ، وظايف سفارت را به انجام مىرساند ؛ از اين ميان مىتوان به « احمد بن اسحاق اشعرى قمى » ، « محمد بن احمد بن جعفر قطّان » و « حاجز بن يزيد وشّاء » اشاره كرد . به نظر مىرسد كه سفير امام عليه السّلام ، به اين وسيله ، با تقسيم وظايف و عدم تمركز كارها نزد خود ، علاوه بر تسهيل در انجام امور ، باعث مىشد حساسيت جاسوسان حكومتى نيز برانگيخته نشود .
احمد بن اسحاق ابتدا وكيل امام عسكرى عليه السّلام در اوقاف قم بود و پس از رحلت امام عسكرى عليه السّلام ، در بغداد جزو دستياران عثمان بن سعيد قرار گرفت .
درباره علّت اقامت احمد بن اسحاق در بغداد ، اين امكان وجود دارد كه سفير اول او را از قم فراخوانده باشد و يا وى به هنگام رحلت امام عسكرى عليه السّلام در سامرّا بوده و به لحاظ نياز به خدماتش ، به بغداد رفته باشد . بنابه گفته ابن رستم طبرى ، 6005712 خ 0 79 خ احمد بن اسحاق فعاليت خود را در سازمان وكالت تا زمان مرگ ، در عراق و عصر سفير دوم ادامه
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 86
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٨٦