وكالت در نواحى بغداد و مدائن و قراى سواد منصوب كرد . 4994712 خ 0 68 خ امام عليه السّلام طى مكتوب مشتركى كه به وى و ايوب بن نوح ، وكيل كوفه ، ارسال نمود آن دو را به رعايت نظم و عدم دخالت در امور مربوط به قلمرو فعاليت يكديگر فراخواند . 5994712 خ 0 69 خ پس از مدتى ، ابو على بن راشد و عدهاى ديگر از وكلا و شيعيان بر اثر توطئهاى كه از جانب متوكل عباسى پايهريزى شد ، دستگير و به شهادت رسيدند . 6994712 خ 0 70 خ اين امر ضايعهاى را بر پيكره سازمان وكالت وارد كرد كه توسط امام عليه السّلام مىبايست هرچه سريعتر با نصب افراد مناسبى آن را جبران مىكردند .
پس از ابو على بن راشد ، « عروة بن يحيى دهقان » به وكالت بغداد و مدائن و نواحى اطراف منصوب شد . بنابه نقل كشّى ، وى به جاى ابو على بن راشد ، مسئول نگهدارى از خزانه اموال امام عسكرى عليه السّلام شد ، ولى راه خيانت و فساد را در پيش گرفت . او ضمن دروغ بستن بر امام هادى عليه السّلام و امام عسكرى عليه السّلام ، نسبت به اموال نيز خيانت نمود و پس از برداشتن مقدارى از اموال ، بقيه را براى ابراز دشمنى با حضرت به آتش كشيد . وى در شب همان روزى كه به اين عمل كثيف مبادرت نمود مورد نفرين امام عسكرى عليه السّلام قرار گرفت و به هلاكت رسيد . 7994712 خ 0 71 خ وكالت وى در ناحيه بغداد ، در انتهاى نامه مفصلى كه امام عسكرى عليه السّلام آن را براى اسحاق بن اسماعيل نيشابورى ارسال نمود ، مورد تصريح واقع شده است : « . . . فاذا وردت بغداد فاقرأه ( كتابنا ) على الدهقان ، وكيلنا و ثقتنا و الذى يقبض من موالينا . . . » . 9994712 خ 0 72 خ البته برخى احتمال دادهاند كه مراد از دهقان در اين جمله ، « محمد بن صالح بن محمد همدانى » معروف به « دهقان » باشد ، 0005712 خ 0 73 خ ولى با توجه به اشتهار بيشتر عروة بن يحيى به اين لقب ( به نحوى كه به هنگام اطلاق كلمه دهقان ، وى مدنظر بوده است ) بعيد مىنمايد كه مراد حضرت ، محمد بن صالح بوده باشد . مؤيد بيشتر اين مطلب آن است كه بعدها توقيعى از ناحيه مقدسه صادر ، و ضمن آن دهقان مورد لعن واقع شده است ، 1005712 خ 0 74 خ و مىدانيم كه تنها كسى كه مستحق لعن امام عليه السّلام بوده و دهقان نيز لقب داشت عروة بن يحيى بوده و نه شخص ديگرى همچون محمد بن صالح .
به نظر مىرسد كه ابو هاشم جعفرى نيز در اين عصر از وكلاى فعال در بغداد بوده باشد ، چرا كه طبق نقل طبرى ، وى به همراه « محمد بن على عطار » در بغداد دستگير و روانهى سامرّاء شد . 2005712 خ 0 75 خ « سليمان » ، نواده پسرى « زرارة بن اعين » نيز در اين عصر وكيل امام هادى عليه السّلام در كوفه و بغداد بود . 3005712 خ 0 76 خ
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 85
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٨٥