نزد امامان خود مراجعه كرده و نيازهاى دينىشان را مرتفع سازند . به همين سبب تشكيل سازمانى كه به مثابه شبكه ارتباطى مخفى بين امامان و شيعيان عمل كند ضرورى مىنمود . در زمان حضور ائمه عليهم السّلام اين نقش حفاظتى به نحوى اعمال مىشد ، و در عصر غيبت صغرا نيز به نحوى ديگر . در عصر حضور ائمه عليهم السّلام تأكيد بر آن بود كه ارجاعات مالى و دينى شيعيان از طريق وكلا صورت پذيرد تا حساسيت جاسوسان حكومتى برانگيخته نشود .
امام كاظم عليه السّلام تأكيد مىنمود كه وكلايش اموال را به وكيل ارشد آن جناب در مدينه ، « مفضّل بن عمر جعفى » ، بپردازند و از مراجعه مستقيم نزد خود حضرت اجتناب كنند ! 7656712 خ 0 211 خ امام هادى عليه السّلام نيز در توقيعى به دو تن از وكلاى برجستهاش ، يعنى « ابو على بن راشد » و « ايّوب بن نوح » آنان را به نظم در فعاليت و اطاعت از فرامين موظف نمود ؛ و در تعليل آن فرمود كه اگر دستورات حضرت را به كار بندند ، از مراجعه مكرّر نزد آن جناب بىنياز خواهند شد ! 8656712 خ 0 212 خ به نظر مىرسد ، رعايت اصول امنيتى ، موجب صدور اين توقيع شده است . در عصر آن جناب و فرزندش امام عسكرى عليه السّلام ، امكان تماس امام با شيعيان به حداقل ممكن رسيد و مراجعه مستقيم شيعيان نزد امامين عسكريين عليهما السّلام به غايت خطرآفرين بود . در چنين شرايطى ، اين وكلا و كارگزاران سازمان وكالت بودند كه به عنوان رابط بين شيعيان و امام عليه السّلام ايفاى نقش مىكردند ؛ و آنان خود نيز غالبا از طريق مبرّزترين وكيل و باب آن دو امام ، يعنى « عثمان بن سعيد عمرى » ، اموال و نامههاى شيعيان را به ايشان مىرساندند . اين رويّه سبب شد تا سازمان وكالت بتواند به خوبى نقش حفاظتى خود را در اين عصر حساس به انجام برساند .
در عصر غيبت صغرا ، يكى از مهمترين وظايف سفرا ، بابها و وكلاى ناحيه مقدسه آن بود كه شيعيان را از سويى از وجود حضرت مهدى عليه السّلام و حيات و امامتش آگاه سازند ، و در عين حال آنان را نسبت به خطر افشاى اين عقيده و حتى تكلّم به نام آن بزرگوار هشدار دهند ! در زمانى كه دولت عباسى گمان مىكرد امام عسكرى عليه السّلام بدون فرزند از دنيا رفته و خاطر خود را از اين بابت آسوده كرده بود ، افشاى حتى نام مهدى عليه السّلام موجب تحريك دشمنان و كنجكاوى آنان براى يافتن صاحب نام بود ! از اين رو ، سفراى ناحيه مقدسه ، شديدا بر كتمان نام مهدى عليه السّلام و سكوت در اين باره تأكيد مىكردند و تا حد
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 330
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٣٣٠