آشكار مبارزاتى بر عليه دشمن نيست ، بلكه هر آنچه به منظور مقابله و تضعيف حاكميت جور ، از سوى شيعيان صورت مىپذيرفت ، فعاليت سياسى تلقّى مىشود ؛ و اقدامات سازمان وكالت از نمونههاى بارز چنين فعاليتى بوده است .
در عصر امام عسكرى عليه السّلام حسّاسيت دستگاه حاكمه نسبت به اقدامات حضرت ، آنچنان بود كه آن جناب حتى براى ديدار عادى با شيعيان نيز در مضيقه قرار داشت .
بنابر برخى روايات ، گاه شيعيان در مسير حركت امام عليه السّلام به دربار عباسى نشسته و به هنگام عبور حضرت با آن جناب ديدار مىكردند ؛ و گاه به خاطر شدت خطر ، از ديدار آشكار نيز پرهيز مىكردند و تكلّم آنان با امام عليه السّلام به صورت اشاره بود ! گاه امام عليه السّلام آنان را حتى از اين نوع ارتباط نيز منع مىفرمود ! 9556712 خ 0 203 خ ارتباط امام عليه السّلام با مبرّزترين وكيلش ، يعنى « عثمان بن سعيد » كاملا مخفيانه بود ! حتى رسانيدن نامهها به امام عليه السّلام و پاسخ آنها به وكيل در قالب اقدامات صورى جالبى تحقق مىيافت ! « عثمان بن سعيد » در قالب شغل روغنفروشى ، نامهها و وجوه شرعى را در ظرفهاى روغن نهاده و به امام عليه السّلام مىرسانيد ! 0656712 خ 0 204 خ امام عليه السّلام نيز گاه با نهادن پاسخ نامهها در درون چيزهايى كه جلب توجه نكند ( همچون چوب مدوّر و گردى كه به عنوان پايه درب به كار مىرفت ، در جريان داوود بن اسود ) 1656712 خ 0 205 خ آنها را به « عثمان بن سعيد » مىرساند . اين پنهانكارىهاى شديد ، تماما مؤيّد اين است كه فعّاليت وكلا و كارگزاران سازمان وكالت شكل سياسى داشته است .
از مؤيدات بارز تلقّى سياسى حاكميت عباسى نسبت به فعاليتهاى وكلا در عصر غيبت صغرا ، مىتوان به جريان مربوط به « عبيد اللّه بن سليمان وزير » ( سابق الذكر ) اشاره كرد . بنابه روايت كلينى ، وى براى دستيابى به وكلا و كشف فعاليتهاى آنان ، در يك توطئه شوم ، تعدادى جاسوس را مأمور كرد تا به ظاهر با پرداخت وجوه شرعى به وكلا ، در واقع مستمسكى بر عليه آنان فراهم آورند ! اگر چنين توطئهاى عملى مىشد ، بسيارى از كارگزاران سازمان وكالت دستگير مىشدند ، و چهبسا وضعيت عصر متوكّل مجددا تكرار مىشد ! ولى با توقيعى كه از سوى ناحيه مقدسه خطاب به وكلا صادر شد و طى آن ، دريافت هرگونه وجهى توسط آنها تا اطلاع ثانوى ممنوع اعلام گشت ، اين توطئه عملا خنثى شد ! يكى از وكلايى كه مورد مراجعه يكى از جاسوسان قرار گرفت ، « محمد بن احمد بن جعفر قطّان قمى » ، دستيار سفير اول و دوم در بغداد بود . وى در مواجهه با
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 328
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٣٢٨