از جمله شيوههايى كه امامين عسكريين عليهما السّلام بدينمنظور به كار مىبردند ، غيبت نسبى از شيعيان و احاله آنها به وكلايشان بود . گفته مسعودى با وجود كمى مبالغه در آن ، حاكى از وجود چنين شيوهاى در سيره آن دو بزرگوار است ؛ وى درباره امام هادى و امام عسكرى عليهما السّلام گفته است : « امام ابو الحسن عسكرى ( امام هادى عليه السّلام ) از بسيارى از شيعيان ، به استثناى معدودى از خواص در احتجاب و استتار بود . هنگامى كه امر امامت به ابا محمد ( امام عسكرى عليه السّلام ) رسيد با خواصّ از شيعيانش و غير آنها از پس پرده سخن مىگفت ، مگر در اوقاتى كه به خانه سلطان مىرفت ! و اين احتجاب از جانب وى و پدرش براى آن بود كه شيعيان با شرايط عصر غيبت صاحب الزمان ( عج ) آشنا و مأنوس شده و غيبت امام نزدشان امرى غريب و نامأنوس نباشد ، و به احتجاب و استتار عادت كنند . » 3756712 خ 0 217 خ
در اجراى همين برنامه بود كه امام هادى و امام عسكرى عليهما السّلام ، وكيل برجسته خود ، « احمد بن اسحاق قمى » ، را به هنگامى كه دسترسى به امام ندارد به وكيل الوكلاى خود عثمان بن سعيد عمرى احاله نمودند . 4756712 خ 0 218 خ به همين ترتيب ، ترويج روش مكاتبهاى براى ارتباط با امام عليه السّلام در اين عصر نيز به همين منظور صورت گرفته است . قبلا اشاره كرديم كه بررسى آمار نامهها و توقيعات عصر عسكريين عليهما السّلام در مقايسه با اعصار ائمه پيشين ، نشاندهنده سير صعودى قابل توجهى است .
5 . 7 . نقش اجتماعى و خدماتى نسبت به امامان عليهم السّلام و شيعيان
وكلاى ائمه عليهم السّلام علاوه بر فعاليتهاى اصلى ياد شده ، در مشكلات و سختىهاى شيعيان ، همراه و همدل با آنان حركت مىكردند ، و در حد توان و امكان ، در رفع حوايجشان كوشا بودند . از نمونههاى مثال زدنى در اين زمينه ، روايت ابن شهر آشوب درباره « مفضل بن عمر جعفى » است . اين نقل حاكى از آن است كه امام صادق عليه السّلام گاه وى را مأمور مىنمود كه با صرف اموالى ، بعضى از مشكلات و يا اختلافات و درگيرىهاى شيعيان را مرتفع نمايد . بر طبق اين روايت ، امام عليه السّلام چهارصد درهم به مفضّل دادند تا به وسيله آن ، مشاجره مالى يكى از شيعيان ، با كنيه « ابو حنيفه سائق الحاج » و دامادش در باب ميراث را حلّ و فصل نمايد . 5756712 خ 0 219 خ اجراى چنين برنامههايى از سوى امام عليه السّلام گامى مثبت در جهت رفع نياز شيعيان از مراجعه نزد قضات حكومتى و موجب حفظ انسجام و حرمت و آبروى شيعيان بود .