شكل ديگر خدمات اجتماعى سازمان وكالت ، كمكهاى مالى ائمه عليهم السّلام به شيعيان نيازمند بود كه نمونههاى بسيار دارد . از ميان آنها مىتوان به ارسال نمايندهاى توسط امام رضا عليه السّلام به مدينه ، براى تحويل اموالى به برخى از نيازمندان مدينه و اهلبيت آن جناب و انجام حج به نيابت از حضرت و برخى امور ديگر اشاره نمود . 6756712 خ 0 220 خ برخى از وكلا و بابهاى ائمه عليهم السّلام با نفوذ به مناصب كليدى دستگاه خلافت عباسى ، زمينه خدمت به شيعيان را فراهم مىآوردند ؛ از نمونههاى جالب در اين باره ، « على بن يقطين » است كه با كسب برترين مناصب در دستگاه خلافت هارون عباسى ، توانست فريادرس شيعيانى شود كه سر و كار با دستگاه خلافت پيدا مىكردند . وى هنگامى كه از همكارى خود با خليفه جائر عباسى ، به امام كاظم عليه السّلام شكوه نمود ، و گويا به اين وسيله ، جوياى اذن آن جناب براى قطع همكارى با عباسيان بود ؛ آن حضرت در پاسخ فرمود : « خداوند را با هر طاغوتى وزيرى است از ميان اوليايش ، كه به وسيله او بلاها و گرفتارىهاى دوستانش را رفع مىنمايد و تو از آنانى ، اى على بن يقطين ! » 7756712 خ 0 221 خ
از ديگر نمونههاى قابل ذكر ، « حسين بن روح » ، سفير سوم ناحيه مقدسه است كه توانست با زيركى و كاردانى و تدبيرش ، احترام فوق العادهاى در دربار عباسيان كسب كند .
بنابه گفته جهشيارى ، وى زمانى مسئول املاك خاصّه خليفه ( ديوان الضياع الخاصّة ) بود . 8756712 خ 0 222 خ البته نفوذ خاندان وى ( بنى نوبخت ) در دستگاه عباسيان ، نقش بسيار در وصول ابن روح به چنين موقعيت ممتازى در نزد عباسيان داشت ؛ نفوذى كه از زمان منصور ( متوفى 158 ق ) آغاز شد و تا زمان مقتدر ادامه يافت ! 9756712 خ 0 223 خ بنابه گفته عباس اقبال ، منزل ابن روح در زمان وزير « حميد بن عباس » ( 311 - 306 ق ) مركز ملاقات مديران ، اشراف و وزراى سابق ، بهويژه بنو فرات بوده است ! 0856712 خ 0 224 خ و طبيعى است كه ابن روح از نفوذ خود بر شيعيانى كه در دستگاه حكومتى بودهاند ، استفاده مىكرده ، و آنها را تشويق مىنموده تا برادران ايمانى خود را در دستگاه عباسى به كار گيرند ، و بهطور كلى ، به نيازمندان شيعه كمك مالى كنند ، و مشكلاتشان را مرتفع سازند . بعضى مآخذ حاكى از آن است كه اين رهنمودها توسط « على بن محمد بن فرات » به اجرا گذاشته مىشده است . به گفته ابن خلّكان ، وى پنج هزار نفر را تحت حمايت مالى قرار مىداد ! 1856712 خ 0 225 خ او در زمان وزارت ، « ابو سهل نوبختى » وكيل را به حكومت قريه مبارك و « محمد بن على بزوفرى » را به حكومت قريه صلح و مزارعات ، از قراى واسط ، منصوب كرد ! 2856712 خ 0 226 خ و در همان حال ،
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 333
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٣٣٣