همچنين از نامه « ابراهيم بن محمد همدانى » - وكيل برجسته امام جواد ، امام هادى و امام عسكرى عليهم السّلام در همدان - به امام هادى عليه السّلام استفاده مىشود كه شيعيان اين ناحيه ، خمس مال خود را به او تحويل مىدادهاند . وى در اين نامه درباره كيفيت تعلّق خمس به درآمد حاصل از زمين ، و لزوم گذشت يك سال بر آن ، از حضرت استفسار مىنمايد . 2536712 خ 0 21 خ
درخواست يكى از تجّار فارس و همينطور گروهى از خراسانىها از امام رضا عليه السّلام ، براى تحليل خمس را نيز مىتوان از مؤيّدات تحويل خمس اموال از جانب شيعيان به حضور امامان معصوم عليهم السّلام دانست . 3536712 خ 0 22 خ
از نمونههاى مربوط به تحويل درآمد موقوفات به امامان معصوم عليهم السّلام ، مىتوان به جريان « ابو جعفر محمد بن على اسود » اشاره كرد كه اموال مربوط به موقوفات را به « ابو جعفر عمرى » ، سفير دوم داد . 4536712 خ 0 23 خ در اين باره ، در مبحث مربوط به نقش سازمان وكالت در اداره امور موقوفات ، به موارد ديگرى نيز اشاره خواهد شد .
نمونههاى متعددى نيز درباره تقديم هدايا توسط شيعيان به پيشگاه مقدس ائمه عليهم السّلام در منابع مضبوط است . اموال اهدايى از سوى يكى از اهالى جبال در ايران به محضر امام صادق عليه السّلام ، كنيز هديه شده از جانب مرد خراسانى به امام صادق عليه السّلام ، و پارچه اهدايى يكى از شيعيان قم به ناحيه مقدسه ، نمونههايى از اين دست هستند . 5536712 خ 0 24 خ
در زمينه تحويل نذورات و مانند آن به حضور ائمه عليهم السّلام ، مىتوان به روايت مربوط به « يوسف بن يعقوب » اشاره كرد . وى به سبب ترس از متوكّل ، با خدا عهد مىبندد اگر جانش خلاصى يافت ، صد دينار به امام هادى عليه السّلام تقديم دارد . جالب است كه بدانيم او فردى نصرانى بود . به هر حال نذر او موجب گشت كه خلاصى يابد ، و با اينكه خودش ايمان نياورد ، به وى گفته شد كه فرزندش از شيعيان اهلبيت عليهم السّلام خواهد بود . 6536712 خ 0 25 خ
شواهد و نمونههاى فراوان ديگرى درباره هريك از موارد ياد شده ، در منابع ما يافت مىشود ، و آنچه ذكر شد ، تنها بخشى از اين شواهد بود .
در اينجا ، ذكر اين نكته مناسب است كه امامان شيعه عليهم السّلام در ميان اموال و به خصوص هداياى تقديمى ، از قبول اموال حرام و شبههناك ، و يا اموال متعلق به افراد غير معتقد به حق ، و اموال تقلّبى و مانند آن خوددارى مىورزيدند ؛ در اين باره ، در مبحث « بهرهگيرى از خوارق عادات در سازمان وكالت » نمونههايى را ذكر كرديم .
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 287
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٢٨٧