داود بن سلم « 1 » قئم بن عباس حزبن كنانى عبد اللّه بن عبد الملك اختلاف در شماره بيتها نيز مانند اختلاف در گويندگان و ممدوحان قصيده است . چنان كه ديديم شمار بيتها را بين دو « 2 » تا چهل و يك « 3 » ثبت كردهاند .
ممكن است در سندهاى متأخر افزونتر از اين شماره نيز يافت شود . آيا همهء اين بيتها را فرزدق سروده ؟ و اگر همه بيتها از اوست آيا اين قصيدهء طولانى را در كنار حجر الاسود ، خطاب به هشام بن عبد الملك و يا خطاب بمردمى كه مىخواستهاند امام على بن الحسين را بشناسند گفته ؟ يا نخست چند بيت را برخوانده سپس قصيدهاى كامل سروده است ؟ آيا در طول تاريخ ( از نيمهء دوم سدهء نخست تا نيمهء دوم سده ششم هجرى - عصر صاحب مناقب - دوستداران اهل بيت ، بيتهائى نساخته و به بيتهاى فرزدق نيفزودهاند ؟ آيا ديگر شاعران شعرهايى در همان وزن و قافيه نداشتهاند ، و گردآورندگان شعرها و تذكرهنويسان آن بيتها را بنام فرزدق ثبت نكردهاند ؟ .
اگر بخواهيم اين موضوع را با نقد علمى بسنجيم ، و چون كسانى كه ميكوشند ، هر چه را دربارهء فضيلت اهل بيت نوشتهاند انكار كنند ، نباشيم ، نيز چون مرحوم سيد عبد الرزاق موسوى مقرّم « 4 » ترديد كنندگان در انتساب بيتها را بفرزدق ، قلب كنندگان حقيقت و گردانندگان حق از مركز آن و منكران فضيلت اهل بيت ندانيم چه بايد كرد ؟ و خلاصه اگر نخواهيم از روى تقليد دربست منكر انتساب همه يا بعضى اين بيتها به فرزدق بشويم و يا همه آن را از وى بدانيم ، بلكه بخواهيم با استناد به دليل اطمينانبخش نظر بدهيم سندى قانعكننده داريم يا نه ؟ راستى كه پس از گذشت بيش از سيزده قرن نظرى درست و غير قابل جرح در اين باره دادن بسيار دشوار است .
از روزى كه اين بيتها و يا لااقل چند بيت از بيتها را سرودهاند ، تا روزى كه هر چهل و يك بيت را بنام فرزدق در ستايش امام على بن الحسين ( ع ) ثبت كردهاند ششصد سال گذشته است ، در صورتى كه هيچگونه انگيزهاى براى قلب حقيقتى وجود
هامش
( 1 ) . مولى بنى تميم بن مره از شاعران عصر اموى و عباسى متوفاى حدود 120 ه . ق ( معجم الادباء )
( 2 ) . البيان و التبين ج 3 ص 41 - 42
( 3 ) . مناقب ابن شهر آشوب ج 4 ص 169 - 172
( 4 ) . مؤلف كتاب امام زين العابدين